Trump planifikon port dronësh mbi sallën e re të Shtëpisë së Bardhë – disa qindra metra larg, Shërbimi Sekret ka tashmë një të tillë

Presidenti amerikan Donald Trump po promovon një projekt të pazakontë për forcimin e sigurisë së Shtëpisë së Bardhë: një port dronësh mbi sallën e re të pritjeve, ku sipas vizionit të tij mund të operojnë edhe dronë të armatosur.

Por vetëm disa qindra metra larg, një sistem shumë më modest tashmë është në funksion. Shërbimi Sekret amerikan ka ngritur një port dronësh në një ndërtesë të Departamentit të Thesarit, pranë kompleksit të Shtëpisë së Bardhë, transmeton ABC24.AL.

Dronët e vegjël, të pajisur me kamera dhe sensorë, qëndrojnë në katër kuti mbrojtëse gri dhe aktivizohen nga zyrtarët kur nevojiten. Ata nuk janë të armatosur dhe përdoren kryesisht për vëzhgim nga ajri dhe zbulim të hershëm të kërcënimeve.

Shërbimi Sekret përdor modelin “drone as first responder”, ku dronët ngrihen automatikisht ose me komandë për të kryer patrullime ajrore dhe për t’u rikthyer më pas në stacionin e tyre. Sisteme të ngjashme janë përdorur tashmë nga qindra agjenci policore në Shtetet e Bashkuara, shpesh të mbështetura nga inteligjenca artificiale për shmangien e pengesave dhe gjurmimin e objektivave.

Ekzistenca e këtij sistemi pranë Shtëpisë së Bardhë nuk ishte raportuar më parë dhe ngre pikëpyetje mbi argumentin e përdorur nga Trump për ndërtimin e sallës së re. Presidenti ka thënë se projekti është i nevojshëm edhe për të mbrojtur Shtëpinë e Bardhë dhe zonën përreth nga sulmet ajrore.

Ekspertët e dronëve thonë se porti që tashmë përdor Shërbimi Sekret është shumë më realist sesa imazhet e publikuara nga Trump, ku shfaqen dronë të mëdhenj të ngjashëm me ata të përdorur në operacione ushtarake.

“Droni ngrihet, kryen një lloj patrullimi të perimetrit dhe më pas rikthehet në kuti”, tha Matt Sloane, bashkëthemelues i SkyfireAI, duke argumentuar se kjo qasje është më praktike për mbrojtjen e kompleksit presidencial.

Shtëpia e Bardhë nuk komentoi për këtë raportim, ndërsa Shërbimi Sekret nuk dha detaje mbi operacionet e tij, por konfirmoi se stacionet e reja të dronëve janë të ndara nga porti i planifikuar në projektin e sallës së re.

Trump ka thënë se ideja për një kapacitet më të madh dronësh erdhi nga zyrtarë të ushtrisë amerikane. Në maj, ai deklaroi se planet e ndërtesës ishin zgjeruar për të përmbushur këtë kërkesë dhe pretendoi se porti mund të bëhej “më i sofistikuari” në botë.

Megjithatë, ende nuk është e qartë se çfarë lloj dronësh do të përdoren dhe për çfarë qëllimesh taktike. Shtëpia e Bardhë nuk ka publikuar një plan të detajuar, ndërsa imazhet e krijuara me inteligjencë artificiale nga Trump tregojnë mjete ajrore dukshëm më të mëdha dhe të armatosura.

Ndërkohë, Shërbimi Sekret po përdor dronë shumë më të vegjël për mbikëqyrje. Modele të ngjashme të prodhuara nga Skydio janë blerë edhe nga Forcat Ajrore amerikane për mbrojtjen e bazave në Lindjen e Mesme.

Programi i dronëve dhe kundër-dronëve të Shërbimit Sekret është zgjeruar prej vitesh, por mori një shtysë të madhe pas tentativës për vrasjen e Trumpit në Butler, Pensilvani, në vitin 2024. Në atë incident, agjencia nuk arriti të reagonte ndaj një droni të përdorur nga sulmuesi për të vëzhguar zonën dhe nuk kishte vendosur një dron të saj për mbikëqyrje nga ajri.

Pas incidentit, dronët e lidhur dhe të palidhur u bënë gjithnjë e më të pranishëm në tubimet e Trumpit dhe në aktivitetet e mëdha pranë Shtëpisë së Bardhë.

Në një video të publikuar nga agjencia, Shërbimi Sekret thotë se dronët Skydio përdoren për “ndërgjegjësim të situatës në kohë reale” dhe “mbikëqyrje ajrore”. Sipas zyrtarëve, synimi është që kërcënimi të zbulohet përpara se të kthehet në një problem.

Ekspertët thonë se lufta në Ukrainë ka treguar se dronët, përfshirë edhe modelet komerciale të modifikuara, mund të përbëjnë një kërcënim serioz për objektivat e mbrojtura.

Por ngritja e një porti të madh dronësh në kompleksin e Shtëpisë së Bardhë do të sillte edhe probleme të mëdha logjistike. Zona e Uashingtonit ka një hapësirë ajrore jashtëzakonisht të ngarkuar, pranë aeroportit Reagan Washington National dhe korridoreve të përdorura edhe nga avionë ushtarakë.

Një incident i këtij viti tregoi se sa komplekse mund të jetë koordinimi. Ushtria amerikane rrëzoi me lazer një dron pranë El Pasos, por më pas u zbulua se mjeti i përkiste Doganave dhe Mbrojtjes së Kufirit. Incidenti bëri që FAA të mbyllte përkohësisht hapësirën ajrore në zonë.

Trump ka nisur të flasë publikisht për portin e dronëve që nga maji, ndërsa ndërtimi i sallës së re është bërë pjesë e një beteje të gjerë ligjore. Presidenti e ka përshkruar madje sallën si pjesë të një “kompleksi ushtarak”, duke e lidhur projektin me nevojat e sigurisë kombëtare.

Në gusht, Gjykata Supreme i lejoi Trumpit të vazhdonte ndërtimin ndërsa beteja ligjore vijon.

Kritikët e projektit argumentojnë se forcimi i mëtejshëm i sigurisë po e transformon Shtëpinë e Bardhë në një strukturë gjithnjë e më të militarizuar. Edward Lengel, ish-historian kryesor i White House Historical Association, tha se kjo qasje bie ndesh me traditën e Shtëpisë së Bardhë si “shtëpia e popullit”.

Trump, nga ana tjetër, ka argumentuar se kur u rikthye në detyrë, Shtëpia e Bardhë ishte në gjendje të keqe dhe e ekspozuar ndaj kërcënimeve moderne.

Edhe vetë presidenti ka folur publikisht për rrezikun e dronëve. Në një darkë në Kopshtin e Trëndafilave në maj, ai ngriti kokën kur një zog fluturoi mbi të dhe tha me shaka se për një moment kishte menduar se ishte një dron.

“Dronët prodhohen në të gjitha madhësitë këto ditë – dhe mund të jenë shumë shkatërrues”, tha Trump. /ABC24.AL/