“Po hyjmë në të panjohurën”, po vjen El Niño më i fuqishëm në 1000 vjetët e fundit

El Niño aktual thyen rekord historik. Ngrohja në qendër të Paqësorit arriti 3,05°C. Rekordi i mëparshëm 3,02°C u regjistrua fund nëntor 2015. Matja llogaritet kundrejt mesatares 1991-2020. Kulmi pritet muajt e ardhshëm.

Treguesi ONI Nino3.4 gjithashtu pranë rekordit 2015. Të dhënat vijnë nga NOAA e SHBA-së. Meteorologët e përdorin këtë tregues për intensitetin e fenomenit.

Modelet parashikojnë El Niño të jashtëzakonshëm. Mesatarja e 14 modeleve e analizuar nga klimatologu Zeke Hausfather tregon kulm 4,0°C në nëntor-dhjetor. Hausfather i cilësoi shifrat të jashtëzakonshme. Ekspertë të tjerë flasin për nivel Godzilla. Rritja mbi 0,5°C quhet El Niño. Vlerat mbi 2°C klasifikohen super El Niño.

Fenomeni aktual mund të jetë më i fuqishmi në 1000 vjet. Shton shumë nxehtësi në atmosferë. Atmosfera tashmë ngrohet shpejt nga djegia e lëndëve fosile. Kombinimi mund ta bëjë 2027 vitin më të nxehtë të regjistruar. El Niño të mëparshëm 1997/1998 dhe 2015/2016 shkaktuan dëme qindra miliarda dollarë globalisht. Hausfather paralajmëron pasoja edhe më të mëdha tani.

Efektet tashmë duken. Priten valë të forta të nxehti, thatësira, zjarre, përmbytje. Bujqësia dhe furnizimi me ujë rrezikohen në shumë rajone. Indonezia raportoi zjarre rekord. India humbi reshje kyçe musonike. Thatësira në Amerikën Qendrore dhe Karaibe dëmton të korrat. Niveli i ulët në Kanalin e Panamasë pengon transportin detar. Programi Botëror i Ushqimit paralajmëroi në gusht: rreth 50 milionë njerëz rrezikojnë uri akute. Çmimet e ushqimeve priten më lart.

Reshje të dendura dhe përmbytje priten gjetkë. Peruja dhe Kili tashmë preken. Briri i Afrikës ekspozuar ndaj reshjeve të shtuara. Australia dhe Afrika Jugore rrezikojnë verë më të nxehtë e më të thatë. Rreziku nga zjarret dhe thatësira rritet. Shkencëtarët paralajmërojnë: kriza klimatike ndryshon sjelljen e El Niños. Përgatitja e shteteve bëhet më e vështirë. Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së António Guterres tha planeti hyn në territor të panjohur. Zonë e rrezikshme ekstremesh klimatike. /ABC24.AL/