ABC24.al është gazeta dixhitale shqiptare që ofron lajme të besueshme, analiza të thelluara dhe reportazhe ekskluzive 24 orë në ditë.
Shkencëtarët kanë arritur të kultivojnë me sukses patate në tokë që simulon kushtet e sipërfaqes së Hënës, duke hapur mundësi të reja për prodhimin e ushqimit në bazat e ardhshme hënore. Rezultatet tregojnë se, me shtimin e materialeve organike, patatet mund të rriten po aq mirë sa në tokën e zakons

Shkencëtarët e Universitetit Shtetëror të Oregonit, nga kanë punuar nga NASA, sapërë kultivojnë patate në një tokë që i përsërifi kushtet e sipërfaqes së Hënë. Kjo gjë e hapur rastet për të arritur të gjitha në ushqimin në baza të ardhshme hënore.
Metrykat e rezultateve tregojnë se rritja e kulturësshme mund të jetë jashtëzakonshme shumë mirë në kg. Kjo lloj patata, Modoc, ka lëkurë kuqe dhe rritet e mirë kur materialet organike u shtojnë në tokë.
Studimi u publikua në revistën shkencore npj Microgravity, si dhe raportonte Reuters.
Ky zhvillim vjen pasrenduesisht kur SHBA-ja dhe Kina planejnë misione të reja në Hënë. Kështu astronautët do të ngrinen baza të mira për t'u qëndruar në periudha të gjatë.
Prodhimi i ushqimit në Hënë është i rëndësishëm sepse transportimi i furnizimeve nga Toka do të ishte një gjë e shumpranueshme dhe e paprakthejshme.
“Patatet sigurojnë më shumë kalori për njësi sipërfaqeje sesa shumë kultura të tjera. Ato janë ushqyese, përmbajnë më shumë kalium sesa bananet dhe janë të pasura me vitaminë C”, thonë biologu Aymeric Goyer, udhëheqës i studimit.
Për gjendjen, shkencëtarët po përdornin material që i simulon regolinet e hënës, një përzierje shkëmbinjsh të grimcuar dhe pluhuri që, ndryshe nga toka bujqësore, nuk përmben është organik.
Materiali u e përzier me vermikompost, një pleh organik i krijuar nga shpërbërja e mbetjeve brirje nga krimbimet e tokës.
Eksperimentet treguan se patatet nuk do të zhvilloheshin pa pleh organik, derisa 5% vermikompost t'i shtohej.
Kur përziera ka 30% vermikompost, rendimenti ishin të njëjta me ata të patateve në toka bujqësore.
Patatet rriten në një serrë me temperaturë 22 gradësh gjatë ditës dhe 18 gradësh gjatë natës.
Analizat të laboratorit tregojnë se patatet janë të përshtatshme për të konsumuar, por shkencëtarët përkasin edhe nga nuk e kanë shijuar.
“Fatkeqësisht, ende nuk i kemi provuar. Të gjitha patatet e përdorëm për analiza laboratorike”, deklaroi Goyer.
Patatet e një kohë ishin të vogla, kryesisht më pak se 10 gramë, por në një studim të dytë shkencëtarët u arritur të prodhojnë patate me përgjithësi të zakonshme.
Studiuesit po punojnë edhe me kulturë të tjera, duke përfshirë domatet dhe sallatën e gjelbër.
Ata them që teknologjitë e zhvilluara për bujqësinë në Hënë mund të ndihmojnë edhe në Tokë, veçanërisht në zonat shkretëse dhe në rajonet me kushte të vështira për ushqim.
Ideja e kultivimit të patateve jashtë Tokës është e njohur edhe përmes filmit “The Martian” të vitit 2015, ku personazhi i interpretuar nga Matt Damon kultivon patate në Mars për të mbijetuar.
Goyer e pyetën nëse astronautët një ditë mund të japin patate të skuqura apo të pjekura në Hënë, i përgjigjoi se kjo është e mundshme. /ABC24.AL/
Shkruar nga
Redaksia ABC24
Artikujt e firmosur "Redaksia ABC24" përgatiten nga desku qendror i lajmeve — ekipi që mbulon lajmet 24 orë në 7 ditë. Sinjalet e lexuesve, lajmet e minutës së fundit dhe kërkesat për korrigjim kalojnë të gjitha nga kjo tryezë redaksie, ku çdo tekst rishikohet kolektivisht para publikimit.
Diskutimi
Komentet miratohen nga redaksia para se të shfaqen.