ABC24.al është gazeta dixhitale shqiptare që ofron lajme të besueshme, analiza të thelluara dhe reportazhe ekskluzive 24 orë në ditë.
Vendimi i 17 nëntorit i Dhomave të Specializuara në Hagë, të njohura edhe si Gjykata Speciale, me të cilin ish-presidenti

Vendimi i Dhomave të Specializuara, datë 17 nëntor, dënoi ish-presidentin Hashim Thaçi me 17 muaj burgim për pengesë drejtësie. Shkaktua valë të reja reagimesh politike dhe publike në Kosovë.
Vijë pas verdiktit të 16 shtatorit. Atëherë katër ish-krerë të UÇK-së – Thaçi, Kadri Veseli, Rexhep Selimi dhe Jakup Krasniqi – u dënuar me 81 vite burgim për krime lufte.
Partitë dhe organizata luftëtarë kritikuan ashpër vendimin e fundit. Institucionet qendrore mbajtën më të matur. Qytetarët u shprehu në hapësira publike dhe rrjete sociale.
Pyetet mbeten hapur. A do të ndikojë kjo në strategjitë e partive ndaj Gjykatës Speciale? A rrezikon të thellojë mosbesimin shoqëror dhe të shërbejë perceptimit për drejtësinë ndërkombëtare dhe aleatët perëndimorë?
**Presion rritës mbi PDK-në**
Analisti Agon Maliqi vlerëson se reagimet ishin të pritshme. Mbeten e çmuara nëse partitë do të ngrijnë tonin kundërshtar ndaj gjykatës.
Sipas tij, vendimi mund të shtojë presionin mbi Partinë Demokratike të Kosovës për pozicion më të fortë. Mund të prekë edhe dinamikat e brendshme – zgjedhjen e kryetarit të ri dhe konsensusin me Lëvizjen Vetëvendosje për strategji të përbashkët në apel.
"Vendimi mund të ketë ndikim në situatën e brendshme politike në PDK, sepse e rritë presionin nga baza e votuesve për qasje ndoshta pak më të ashpër në raport me Gjykatën Speciale", tha Maliqi për Radio Evropë e Lirë.
Maliqi paralajmëron se fjalori i ashpër ndaj vendimeve gjyqësore vendos Kosovën në dritë negative ndërkombëtare. Bashkimi Evropian, megjithatë, nuk ka mekanizëm konkret penalizues.
Rreziku kryesor: kthimi në agjendë i ndryshimeve ligjore përmes Ligjit për Dhomat e Specializuara pa koordinim me Brukselin.
"Pasoja konkrete negative – në kuptimin e uljes së mëtutjeshme të mbështetjes politike për Kosovën – do të ketë nëse rikthimi në agjendë i ndryshimit të Ligjit për Dhomat e Specializuara bëhet pa një dialog dhe koordinim me BE-në, e cila e ka në duar vendimin mbi mandatin mbi Specialen", thekson ai.
PDK-ja ka njoftuar se ka marrëveshje me LVV-në për të nisur në Kuvend projektligj të ri për ndryshim të Ligjit për Gjykatën Speciale. Marrëveshja duket se e rishikon procesin e nisur më 6 tetor.
**Rrezik polarizimi shoqëror**
Sociologu Artan Muhaxhiri thekson se reagimi i qytetarëve duhet lexuar në kontekstin e procesit të përgjithshëm në Hagë. Veçanërisht pas 16 shtatorit.
"Reagimi ndaj verdiktit të 17 nëntorit nuk do të jetë thjesht emotional, por do të përfshijë shumë elemente brenda një procesi kompleks sociokulturor, me ndërthurjen e kujtesës kolektive të luftës, perceptimit mbi sakrificën e popullit dhe të UÇK-së, identitetit kombëtar, përvojave të pasluftës dhe pritshmërive të qytetarëve për drejtësi", shpjegon ai për REL.
Sipas Muhaxhirit, shumica e qytetarëve nuk e shohin më Gjykatën Speciale si gjyqës të individëve. E shohin si institucion që ka deformuar rrëfimin historik të luftës.
Ai paralajmëron: kjo mund të kthejë kujtesën e luftës në burim ndashjeje.
"Nëse gjykata i dënon udhëheqësit kryesorë të luftës në formë të tillë, kujtesa kolektive shndërrohet në fushëbetejë: njëra palë thotë se po gjykohen çlirimtarët, kurse tjetra insiston në gjykimin e individëve, jo të krejt popullit. Kështu investohet në rrezikun e polarizimit social që vjen me thellim të çarjeve", thekson analisti.
Ushqimi i këtyre ndashjeve rrezikon të bëhet pjesë e konfrontimeve midis identiteteve politike dhe shoqërore të grupeve të ndryshme.
**Erozion besimi ndaj Perëndimit**
Muhaxhiri vlerëson se pakënaqësia mund të prekë edhe marrëdhënien e qytetarëve me drejtësinë ndërkombëtare dhe partnerët perëndimorë.
Besimi i kosovarëve ndaj Perëndimit ruhet nga historia e mbështetjes në vitet '90 dhe ndërhyrja e NATO-s më 1999. Por ai është i ndjeshëm.
"Rreziku nuk është te kthesa e shpejtë antiperëndimore e kosovarëve, por te erozioni gradual: ndjenja e miqësisë mbetet, mirëpo bëhet më e pasigurt, gjë që është jashtëzakonisht problematike për një vend si Kosova, që i duhet ndihmë e pakursyer e aleatëve për aspiratat integruese", thotë ai.
Partitë kanë përgjegjësi të veçanta. Veçanërisht nëse projektligji kthehet në agjendë.
Muhaxhiri kërkon argumente profesionale dhe koordinim ndërkombëtar për të shmangur perceptimin e ndërhyrjes politike në drejtësi.
**Sfida për Kosovën: menaxhimi i pasoj**
Shkruar nga
Redaksia ABC24
Artikujt e firmosur "Redaksia ABC24" përgatiten nga desku qendror i lajmeve — ekipi që mbulon lajmet 24 orë në 7 ditë. Sinjalet e lexuesve, lajmet e minutës së fundit dhe kërkesat për korrigjim kalojnë të gjitha nga kjo tryezë redaksie, ku çdo tekst rishikohet kolektivisht para publikimit.
Diskutimi
Komentet miratohen nga redaksia para se të shfaqen.