Nga siguria e fondeve te mbrojtja nga hakerat, ja çfarë duhet të dini për ligjin e ri të pagesave

Duke filluar nga 1 janari i vitit 2027, mënyra se si transferojmë para dhe përdorim portofolat digjitalë në Shqipëri do të ndryshojë rrënjësisht. Kuvendi ka miratuar ligjin e ri për shërbimet e pagesave, i cili jo vetëm përafron vendin tonë me rregullat e ashpra të Bashkimit Evropian, por i hap rrugën edhe futjes së Shqipërisë në tregun evropian të pagesave (SEPA).

Për lexuesin e thjeshtë, ky ligj nuk është thjesht një procedurë burokratike, por një “mburojë” e re ligjore për xhepin dhe të dhënat e tij. Më poshtë janë pesë risitë kryesore që prekin drejtpërdrejt çdo qytetar.

Paratë tuaja nuk humbasin, edhe nëse institucioni falimenton

Frika e qytetarëve se mund të humbasin kursimet nëse një agjenci transferte apo institucion digjital falimenton, merr fund. Sipas ligjit të ri (Neni 8 dhe 12), kompanitë financiare detyrohen t’i mbajnë paratë e klientëve në llogari plotësisht të ndara nga paratë e biznesit të tyre. Nëse kompania shkon drejt falimentimit, fondet e qytetarëve nuk preken për të paguar borxhet e kompanisë, por u kthehen atyre me përparësi absolute.

Rregulla të hekurt për “portofolat digjitalë”

Për të ofruar shërbime të parasë elektronike (aplikacionet ku mbani para digjitale), kompanive u kërkohet tashmë një garanci financiare shumë më e lartë. Ato duhet të kenë një kapital minimal prej 350,000 eurosh (Neni 24), duke larguar nga tregu operatorët e pasigurt. Gjithashtu, ligji saktëson se paratë që hidhni në këto aplikacione nuk janë “depozita bankare”, ndaj kompanitë e kanë rreptësisht të ndaluar t’ju ofrojnë interes për to.

Mbrojtje e shtuar ndaj sulmeve kibernetike

Në një kohë kur mashtrimet online dhe sulmet e hakerave janë shtuar, ligji fut standardet evropiane “DORA”. Çdo institucion pagesash detyrohet të ngrejë sisteme të forta mbrojtëse për të dhënat tuaja financiare (Neni 64). Nëse ndodh një sulm apo rënie e sistemit, ata janë të detyruar të raportojnë menjëherë në Bankën e Shqipërisë për të marrë masa urgjente.

Një zyrë e posaçme ankesash

Nëse një transferte ju vonohet, ju mbahen komisione të fshehta apo keni një konflikt me agjencinë e pagesave, nuk keni pse të paguani avokatë apo të prisni me vite nëpër gjykata. Ligji (Neni 68) krijon pranë Bankës së Shqipërisë Njësinë e Zgjidhjes Alternative të Mosmarrëveshjeve (ZAM). Ky është një mekanizëm i shpejtë, pa kosto të larta dhe transparent, ku qytetarët mund të gjejnë të drejtën e tyre.

Gjoba të kripura deri në heqje licence për abuzuesit

Koha e tolerancës ndaj institucioneve që shkelin rregullat duket se po mbyllet. Për çdo kompani që operon pa licencë, keqpërdor paratë e qytetarëve apo cenon fshehtësinë e të dhënave, Banka e Shqipërisë do të aplikojë gjoba të majme që nisin nga 50,000 deri në 1 milion lekë (Neni 70). Nëse shkelja përsëritet, gjoba dyfishohet dhe mund të shkohet deri në mbylljen e përkohshme ose përfundimtare të institucionit.

Pse ka rëndësi kjo?

Përtej rritjes së sigurisë, ky ligj është bileta e Shqipërisë drejt SEPA-s (Zonës së Vetme të Pagesave në Euro). Kur ky integrim të ndodhë, transfertat e parave nga diaspora drejt Shqipërisë dhe anasjelltas, do të bëhen pothuajse në kohë reale dhe me kosto minimale, njësoj siç ndodh sot brenda shteteve të Bashkimit Evropian.