Nafta, gazi dhe kostot e huamarrjes rriten, ndërsa shtohen frikërat për përshkallëzimin në Lindjen e Mesme -

Çmimet e naftës dhe të gazit po rriten ndjeshëm, duke thelluar shqetësimet se inflacioni mund të përshkallëzohet më tej. Kjo rritje vjen si pasojë e tensioneve në rritje në Lindjen e Mesme dhe pasigurisë për zgjidhjen e shpejtë të konflikteve aktuale.

E gjithë kjo ndodh ndërsa çmimi i naftës ka kaluar për herë të parë mbi 105 dollarë për fuçi. Shkaku kryesor është përshkallëzimi i luftimeve midis Shteteve të Bashkuara dhe Iranit në Gjirin Persik gjatë ditëve të fundit.

Nafta Брент u ngjit sërish mbi 100 dollarë të mërkurën dhe vijoi rritjen, duke arritur rreth 105 dollarë, sipas transmetimit nga ABC24.AL. Një nga arsyet kryesore është situata kritike në Ngushticën e Hormuzit, e cila praktikisht është mbyllur për trafikun normal. Kjo pengon furnizimet me naftë dhe gaz nga vendet e Gjirit drejt tregjeve botërore.

Frikërat për ndërprerje të mëtejshme janë shtuar edhe pas raportimeve se forcat Houthi, të lidhura me Iranin, kanë marrë kontrollin e portit të Mocha-s në Jemen. Ky port është një pikë e rëndësishme në Detin e Kuq. Një zhvillim i tillë mund të rrisë rrezikun për ndërprerje të tjera të transportit detar në një nga rrugët kryesore tregtare të botës.

Ndikimi po ndihet edhe në tregjet financiare. Shqetësimet për rritjen e inflacionit kanë çuar në rritjen e yield-eve të obligacioneve shtetërore në Britani, të cilat kanë arritur nivele të papara prej dekadash.

Presidenti amerikan Donald Trump u shpreh të mërkurën në një konventë të Partisë Republikane në Teksas se nuk besonte se luftimet do të përfundonin përpara zgjedhjeve afatmesme në SHBA, të planifikuara për nëntorin.

Edhe çmimet e gazit natyror janë rritur ndjeshëm në tregjet me shumicë. Në Mbretërinë e Bashkuar, çmimi kaloi 200 pence për term për herë të parë që nga fundi i vitit 2022. Niveli i rezervave të gazit në Evropë është një tjetër faktor shqetësues, pasi është dukshëm më i ulët se zakonisht për këtë periudhë të vitit. Nevoja për të mbushur këto rezerva përpara dimrit ushtron presion shtesë mbi çmimet.

Konsumatorët britanikë janë pjesërisht të mbrojtur nga rritjet afatshkurtra nga kufiri i çmimeve i përcaktuar nga rregullatori Ofgem. Megjithatë, nëse çmimet mbeten të larta për një kohë të gjatë, familjet mund të përballet me fatura dukshëm më të shtrenjta. Kufiri i çmimeve pritet të rritet tashmë me 3.6% në fillim të tetorit, ndërsa ndryshimi i ardhshëm është planifikuar për janar.

Rritja e kostove të energjisë ka shtuar frikën për një rritje të fortë të inflacionit. Kjo, nga ana tjetër, ka ushtruar presion mbi yield-et e obligacioneve qeveritare në mbarë botën. Në Mbretërinë e Bashkuar, yield-i i obligacioneve 10-vjeçare ka arritur sot nivelin më të lartë që nga viti 2007. Ndërkohë, yield-et e obligacioneve 20-vjeçare dhe 30-vjeçare janë ngjitur në nivele që nuk ishin parë që nga viti 1998.

Një rritje e tillë e yield-eve nënkupton një kosto më të lartë huamarrjeje për qeverinë, në një kohë kur financat publike tashmë ndodhen nën presion. Por pasojat nuk kufizohen vetëm te shteti. Kostoja më e lartë e huamarrjes mund të prekë drejtpërdrejt edhe familjet. Ajo ndikon në normat e interesit që konsumatorët paguajnë për produkte të ndryshme financiare, përfshirë hipotekat me normë fikse.

Kështu, kriza në Lindjen e Mesme po shfaqet gjithnjë e më shumë si një kërcënim jo vetëm për furnizimet globale me energji, por edhe për inflacionin, tregjet financiare dhe buxhetet e familjeve. /ABC24.AL/