ABC24.al është gazeta dixhitale shqiptare që ofron lajme të besueshme, analiza të thelluara dhe reportazhe ekskluzive 24 orë në ditë.
Ish-ambasadori shqiptar Zef Mazi tha se diplomacia e Shqipërisë zhvilloi një betejë të gjatë dhe shpesh të padukshme për të

Zef Mazi, ish-ambasador i Shqipërisë, e paraqiti librin “Kosova – Lufta e heshtur: Diplomacia e padukshme që ndryshoi lojën (1991–1999)” në Universitetin e Evropës Juglindore të Tetovës. Promovimi u mbajt në kuadër të aktiviteteve për 25-vjetorin e themelimit të institucioni.
Në ceremoninë morën pjesë diplomatë në aktivitet dhe në pension, figurë politike, akademikë dhe studentë. Librin e prezantuan akademiku Abdylmenaf Bexheti dhe ish-ambasadori i Kosovës, Avni Spahiu. Midis invituarëve u shikonte edhe Ali Ahmeti, kryetari i BDI-së.
Mazi: Armi vetme, argumenti diplomatik
Mazi u shpreh se Shqipëria nuk kishte as forcë ushtarake as fuqi ekonomike. “E vetmja armë që kishim ishte fjala, argumenti diplomatik, këmbëngulja e pandërprerë dhe puna e heshtur”, tha ai. Libri varet mbi një arkiv të madh që Mazi e ruajti gjatë shërbimit në Vjenë, veçanërisht pranë Konferencës për Siguri dhe Bashkëpunim në Evropë (KSBE). Materiali përfshin rreth 6.000 faqe telegramesh konfidenciale, raportesh drejtuar drejtuesve të shtetit, procesverbalesh takimesh dhe korrespondencash diplomatike. Vite i duan autorit për ta përzgjedhur dhe sistemuar.
Bindja e ndërkombëtarëve: Kosova nuk është pakicë
Një episod kyç uu debati me Max van der Stoel, Komisionerin e Lartë të KSBE-së për Pakicat Kombëtare. Në fillim të viteve 1990, diplacisë evropiane e trajtonte Kosovën si çështje minoriteti. Diplomacia shqiptare e kundërshtoi këtë qasje. Argumenti: Kosova kishte pozitë të veçantë kushtetuese në federatë, ndërsa shqiptarët ishin një nga popullsitë më të mëdha.
“Ne na duhej t’u shpjegonim me durim dhe me argumente juridike e historike se Kosova nuk ishte çështje minoriteti”, tregoi Mazi. Ai i përmendi van der Stoel: “Zoti Komisioner, ju keni mandat për pakicat kombëtare; shqiptarët e Kosovës nuk janë pakicë, ndaj ju nuk mund të merreni me Kosovën”. Pozicioni u mbrojt me vështirësi përballë presionave, por ruajti karakterin e veçantë të çështjes.
Mazi kujtoi edhe paralajmërimin e diplomatisë shqiptare për rrezikun e përhapjes së konfliktit në rajon, duke përfshirë Maqedoninë, nëse çështja nuk trajtohej saktë.
Nga Vjena te Kombet e Bashkuara
Ish-ambasadori foli për përpjekjet të vendosur pranësinë ndërkombëtare vëzhguese në Kosovë, Sanxhak dhe Vojvodinë fillimisht në vitet 90. Diplomacia punoi me partnerë për të kaluar pengesat në KSBE-në, ku vendimet kërkonin konsensus.
Mazi e solli mëndjes vizitën e Ibrahim Rugovës në Vjenë, 1992. U diskutua ndërkombëtarizimi i çështjes. Moment i veçantë: Rugova dëshiroi të vizitonte Muzeun e Historisë së Artit për të parë përkrenaren dhe shpatën e Skënderbeut. “Një gjest me simbolikë të veçantë kombëtare”, vlerësoi Mazi.
Përmendi edhe kontaktet me Madeleine Albright, ish-Sekretare amerikane të Shtetit, gjatë përshkallëzimit të krizës, 1998. Episod tjetër u lidh me bisedimet me përfaqësuesin e Kinës në KB para Rezolutës 1244, kur diplomacia kërkoi të shmangë veton.
Bexheti: Roli i Shqipërisë më i madh se sa duket
Akademiku Abdylmenaf Bexheti vlerësoi se libri ndihmon në rishikimin e perceptimit mbi rolin e Shqipërisë. Për kohë kishte dominuar bindja se Tiranë nuk kishte bërë mjaft. Dokumentet e Mazit tregojnë një tablo më komplekse.
Bexheti theksoi se vlerësimi duhet të marrë parasysh gjendjen politike dhe ekonomike të Shqipërisë atë periudhë. Viti 1997 sjellë krizë të thella të brendshme. Një sfidë e madhe diplomatike uu dallimi i çështjes së Kosovës nga trajtimi i përgjithshëm i të drejtave të pakicave në ish-Jugosllavi. Diplomacia evropiane...
Shkruar nga
Redaksia ABC24
Artikujt e firmosur "Redaksia ABC24" përgatiten nga desku qendror i lajmeve — ekipi që mbulon lajmet 24 orë në 7 ditë. Sinjalet e lexuesve, lajmet e minutës së fundit dhe kërkesat për korrigjim kalojnë të gjitha nga kjo tryezë redaksie, ku çdo tekst rishikohet kolektivisht para publikimit.
Diskutimi
Komentet miratohen nga redaksia para se të shfaqen.