Bima që i mbijeton dimrit dhe thatësirës: Një herë e mbillni, e shijoni për dekada

Bima që sfidon acarin dhe harrohet me vite: Mjafton ta mbillni një herë

I njohur edhe si trëndafili i Krishtlindjes apo trëndafili i Kreshmëve, Helleborusi konsiderohet ndër bimët shumëvjeçare më të qëndrueshme për kopshtin. Kërkon kujdes minimal. Nuk i duron zhvendosjet e shpeshta.

Për dallim nga shumica e bimëve që hyjnë në qetësi në fund të vjeshtës dhe gjatë dimrit, kjo specie lulëzon pikërisht në periudhën më të ftohtë. Ajo i jep ngjyrë dhe gjallëri ambientit të jashtëm kur pak bimë të tjera çelin.

Dy varietete dallohen më shumë.

Helleborus niger, i quajtur trëndafili i zi i Krishtlindjes, shquhet për qëndrueshmëri të lartë. Në kushte të favorshme lulëzimin mund ta nisë që në nëntor.

Helleborus × hybridus, forma hibride e njohur si trëndafili i Kreshmëve, çel zakonisht nga fundi i dimrit deri në fillimet e pranverës.

Bëhet fjalë për bimë jetëgjatë. Formojnë shkurre kompakte dhe të dendura. Arrijnë rreth 60 centimetra lartësi dhe deri në 75 centimetra gjerësi. Gjethet janë të forta, me shkëlqim dhe në shumë raste mbeten të gjelbra gjatë gjithë vitit. Lulet vijnë në nuanca të shumta. Nga e bardha e pastër dhe rozë, te tonet e pjeshkës, kumbulla e errët dhe e kuqja bojëvere.

Vlera nuk është vetëm estetike. Në fillim të pranverës helleborusi siguron nektar të çmuar për bletët dhe pjalmues të tjerë.

Pse ia vlen ta zgjidhni për kopshtin

Kjo bimë njihet për tolerancën ndaj të ftohtit. Në disa zona lulet dalin edhe mbi borë.

Rritja është e ngadaltë. Por sapo ambientimin e kalon me sukses, mund të jetojë në të njëjtin vend për më shumë se njëzet vjet.

Rezistenca shtrihet edhe te dëmtuesit. Shumicën prej tyre e përballon mirë. Lepujt, zakonisht, i rrinë larg. Lulet shfrytëzohen edhe si lule të prera. Edhe kapsulat e thara me fara përdoren për zbukurim në kompozime të thata.

Ku dhe kur mbillet

Vjeshta dhe pranvera janë stinët më të përshtatshme për mbjellje. Në zonat me dimër shumë të ashpër këshillohet mbjellja në pranverë. Në klimat më të buta intervali zgjerohet nga vjeshta deri në pranverë.

Ekzemplarët e blerë në vazo çelin më shpejt. Ata që rriten nga fara kanë nevojë për rreth dy vite deri te lulëzimi i parë.

Drita luan rol kyç. Helleborusi preferon gjysmëhijen ose hijen e filtruar. Vendndodhja ideale është nën kurorën e pemëve, ku merr pak diell paradite. Hija e plotë e dobëson lulëzimin.

Thellësia duhet ruajtur. Bima vendoset në tokë në të njëjtin nivel ku ka qenë në vazo. Nëse mbillet shumë thellë, lulëzimi dobësohet.

Toka dhe ujitja kërkojnë balancë. Pëlqehet toka e pasur, me kullim të mirë dhe lagështi të moderuar. Uji që mbetet gjatë rreth rrënjëve nuk tolerohet.

Mirëmbajtje e pakët, por me rregulla

Pasi zë rrënjë mirë, helleborusi nuk kërkon shumë punë. Para se të dalin lastarët e rinj në pranverë, mund të pastrohen gjethet e vjetra dhe ato të dëmtuara.

Në pranverë ndihmon shtimi i kompostos së pjekur ose i një plehu me çlirim të ngadaltë. Kjo mbështet zhvillimin dhe lulëzimin e sezonit pasardhës.

Kur lulet thahen dhe marrin ngjyrë kafe, kërcenjtë priten poshtë, pranë tokës.

Këshilla më e rëndësishme lidhet me lëvizjen. Helleborusi nuk e pëlqen transplantimin dhe as ndarjen e rrënjëve. Prandaj, sapo i gjendet vendi i duhur, më mirë të lihet aty për vite me radhë pa e trazuar.