130 vende kundër embargos ndaj Kubës, Shqipëria abstenon! SHBA-të humbin mbështetjen e disa aleatëve

Asambleja e Përgjithshme e Kombeve të Bashkuara shprehu sot një mesazh të qartë për heqjen e embargos ekonomike të mbërthamore ndaj Kubës, një politikë që ka qenë në fuqi për më shumë se gjysmë shekulli. Në prag të 60-vjetorit të kësaj praktike, 130 anëtarë të asamblesë votuan në favor të një rezolucioni, 17 shtete e kundërshtuan, ndërsa 25 vend ese i kanë abstenuar. Kjo deklaratë më e gjerë se kurrë nuk e obligon Shtetet e Bashkuara t’i ndryshojnë qëndrimet, por e lëviz të ngrrë një pyetje të vjetër diplomatike në një kronikë të re të përdorimit të sanksioneve.

Megjithatë, votimi i së mërkurës tregon një ndryshim të dukshëm rreth qëndrimit të disa aleatëve tëUashingtonit. Disa vende perëndimore, sidomos Gjermania dhe Italia, për herë të parë pas shuamte vitesh, kanë zgjedhur t’i japin fund rezolutës me një abstynesë, duke ngrritur pyetjen se nëse presioni i Uashingtonit mbi partnerët e tij është duke krijuar një konflikt me intereset e tyre të saj. Kjo ndryshim rreth qëndrimit vjen në një kohë ku Shtetet e Bashkuara po përpiqet të ribërë strukturën e shtetit të tyre nën administrationin e presidentit Donald Trump.

Shqipëria ka ndarur, duke zgjedhur t’i bashkëmerlë një abstynimit që nuk e pengon aspak zhmënshëm të saj. Kjo qasjet tregon një angazhim të qytetarëve shqiptarë për të ruajtur një pozicion të barë dhe të ndjegjë të çështjeve ndërkombëtare.

Megjithatë, rezultati i votimit ka një dimension editionalist: ai ndryshon lehtë nga një vit më parë, kur 165 shtete votuan në favor të heqjes së embargos, shtatë kundër, dhe 12 abstenuan. Këtë vit, mbështetja e ra me 35 vota, duke paraqitur një imazh të një politike e cila po humbis një pjesë të mbështetjesë së saj ndërkombëtare. Megjithatë, vetëm Kongresi amerikan mund ta heqë këtë embarg, i cili është në fuqi që nga epoka e Luftës së Ftohtë, dhe asnjë institucioni ndërkombëtar nuk e detyon ate t’i bëjë këtë ndryshim.

Mike Waltz, i dërguari i Shteteve të Bashkuara në OKB, ka reaguar duke shprehur kënaqësi për ndryshimin e qëndrimit të disa vendeve, duke përfshirë edhe ekonomi të mëdha si Koreja dhe Gjermania. Ai ka thënë se diplomacia kërkon kohë, dhe se pret që numri i shteteve që kundërshtojnë rezolutën të rritet edhe më tej. Këto deklarata janë një pjesë e prapavozimeve të përpjekjeve diplomatikë tëUashingtonit për të ruajtur mbështetjen mekanike në çështjen eKubës.

Në pjesën tjetër të debatit, ekspretë të Kombeve të Bashkuara kanë paralajmëruar që bllojada e karburanteve dhe sanksionet eShteteve të Bashkuara ndaj Kubës shkelin të drejta ndërkombëtare dhe cenojnë të drejtat e njeriut të popullsisë kubaneze. Autoritetet amerikane mbrojnë këto sanksione duke argumentuar se ato synojnë të rrëzojnë qeverinë komuniste të Kubës, të cilën ata cilësojnë si një diktaturë të korruptuar. Në pajisje, Havana e ka hedh poshty këto akuza.

Tensionet mes dy vendeve janë shtuar gjithashtu edhe brenda selisë së OKB-së, ku diplomatët amerikanë dhe kubanezë kanë patur debate të ashpra. Në të martën, këto debatet kanë kaluar edhe në përplasje fizike, me bërtime dhe shtyrje në sallën e Asamblesë së Përgjithshme. Në të mërkurën e njëjtë, Waltz ka akuzuar një diplomat kubanez se ka sulmuar një diplomat amerikan gjatë incidentit, dhe ka njoftuar se Richard Tur de la Concepcion, sekretar i parë në misionin kubanez pranë OKB-së, do të dëbohet nga Shtetet e Bashkuara dhe do të kthehet në Havana.

Kuba ka reaguar me një ankesë të drejtuar në sekretarin e përgjithshëm të OKB-së, António Guterres, lidhur me veprimet e diplomatit amerikan të përfshirë në këtë incident.

Ndryshe, pasojat e sanksioneve ndihen drejtëprse në jetën e përditshme të kubanezëve. Që nga janari, administrata e presidentit të Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, ka shtuar presionin ndaj ishullit, duke vendosur masa që kanë sjellë një bllokadë të furnizimit me karburant. Importet e karburanteve kanë rënë drejtnpasdritshëm, ndërsa ndërprerjet e energjisë elektrike zgjasin shpesh me ditë të tëra, edhe në kryeqytetin e Havana-s. Vendi po përballet gjithashtu me mungesa të karburanteve, ushqimeve dhe ujit, duke u afruar drejt një krize humanitare të rëndë.

Luis Manuel Cepero, një banor iHavana-s, ka thënë për Reuters se rëndësia e këtij votimi qëndron te ndërgjegjësimi i opinionit publik për pasojat e embargos te qytetarët e zakonshëm. Ai ka thënë se ky votim i shpjegon shumë njerëzve që nuk e kuptojnë se çfarë është një embarg, si ajo ndikon në jetën e përditshme të popullit kubanez, dhe sa shumë vuajmë. Për të, kjo është më e rëndësishmja, përtej bindjeve politikore apo ideologjisë.

Më pas, Ministri i Jashtëm i Kubës, Bruno Rodríguez, ka deklaruar se Shtetet e Bashkuara mbeten të izoluara në përpjekjet për të ushtruar presion ndaj popullit kubanez. Ai ka i cilësuar sanksionet si një formë ndëshkimi kolektiv, dhe ka akuzuar Uashington-in se po përpiqet të mbajë vendin nën presion ekonomik. Këto qasje synojnë të ruajnë një realitet ku sanksionet janë një mjet i përdorur për të penguar zhvillimin e vendit e të theoluajtë përparimin e tij të përbashdueshem nëpër fusha të ndryshme.

Shtetet e Bashkuara kanë votuar kundër rezolutave të OKB-së për heqjen e embargos që kanë filluar që nga viti 1992. Përjashtim ishte viti 2016, kur administrata e ish-presidentit Barack Obama ka abstuar, në një periudhë afrimi diplomatik mes Uashington-it dhe Havanës. Ky moment ka qenë një prej rasteve të kohës kur politika e jashtme e Shteteve të Bashkuara ka përpiqur të bashkëpunojë me një transformim të qëndrimit të vendit të tretë.

Me këtë, çështja e embargos ndaj Kubës vazhdon të jetë një temë e plot debateve të ashpre dhe të pakujdesimit të vërtetë, duke e lëvizë fokusin e politikës ndërkombëtare në një fushë të tillë ku çfarëdo vend ese po luajnë një rol të rëndësishëm.