Vapa ekstreme/ Zbulohet bilanci tragjik i viktimave për verën e vitit 2026-të, mbi 50 mijë persona ndërruan jetë nga i nxehti!

Një valë e të nxehtit me intensitet të pazakontë që mbërtheu Europën gjatë verës së 2026-ës dyshohet se la pas 50 391 vdekje të parakohshme në 854 qytete. Bilanci e kthen atë në stinën më vdekjeprurëse për sa u përket temperaturave të larta brenda periudhës së marrë në studim.

Në revistën shkencore Nature Health janë botuar dy studime mbi këtë fenomen. Sipas tyre, rreth dy të tretat e viktimave, konkretisht 32 619 persona, lidhen me ndryshimet e klimës që burojnë nga aktiviteti njerëzor.

Puna u krye nga shkencëtarë të Imperial College London dhe London School of Hygiene & Tropical Medicine. Ata shqyrtuan të dhënat e temperaturave dhe ndikimin e tyre në vdekshmëri për 30 vende europiane, brenda periudhës qershor–gusht 2026.

Numri i vdekjeve të vlerësuara del rreth 71% më i lartë se në verën e vitit.

Italia kryeson listën me 13 303 viktima. Pas saj renditen Franca me 7 268, Spanja me 6 824 dhe Gjermania me 6 340. Për Mbretërinë e Bashkuar studiuesit vlerësuan 4 354 vdekje të parakohshme nga temperaturat e larta.

Pothuajse një e treta e rasteve ndodhi gjatë një vale veçanërisht të rëndë, midis 17 qershorit dhe 1 korrikut. Në atë hark kohor, mesatarja e temperaturave në qytetet e studiuara qëndroi 5,3 gradë Celsius mbi normën e stinës.

Në Europën Perëndimore, mesatarja e verës ishte rreth 2,9 gradë Celsius mbi mesataren e viteve 1991–2020. Në disa ditë, dhe në vende të caktuara, diferenca me temperaturat historike arriti deri në 12 gradë Celsius.

Grupi më i goditur ishte ai mbi 85 vjeç, me rreth 22 502 vdekje të vlerësuara, ose 45% e totalit. Por nxehtësia nuk preku vetëm të moshuarit. Sipas studiuesve, mijëra persona nën 65 vjeç humbën jetën për shkak të temperaturave ekstreme.

Temperaturat e larta rëndojnë sëmundjet kardiovaskulare dhe të frymëmarrjes, shkaktojnë goditje nga të nxehtit dhe e pengojnë organizmin të rikuperohet gjatë natës. Rreziku rritet për ata që jetojnë vetëm, kanë të ardhura të ulëta ose nuk kanë akses në ambiente të freskëta.