ABC24.al është gazeta dixhitale shqiptare që ofron lajme të besueshme, analiza të thelluara dhe reportazhe ekskluzive 24 orë në ditë.
Anija kozmike gjigante Starship e kompanisë SpaceX ka realizuar për herë të parë një manovër të rëndësishme, duke u kthyer

Anija Starship e SpaceX ka shënuar histori sot, duke u kthyer nga orbita dhe duke u kapur në mesaj nga dy krahë mekanikë të kullës së lëshimit në Starbase, Teksas. Arritja shënon hapi të rëndësishëm drejt vizionit të Elon Musk për raketa plotësisht të ripërdorshme.
Prej gati një dekade, Falcon 9 ulet me sukses përforcuesit e saj. Megjithatë, stapi i dytë u hidhej pas çdo fluturimi. Starship u projektua ndryshe: të gjitha komponentët të kthehen dhe përdoren përsëri.
Rikthimi nga orbita përfaqëson sfidë të madhe teknologjike. SpaceX e realiuzi në përpjekjen e parë. Administratori i NASA-s, Jared Isaacman, e falënderoi kompaninë në X, duke e bërë fjalë për hap të ri drejt eksplorimit të Hënës.
Starship do të transportojë astronautë në Hënë brenda programit Artemis. Edhe Musk postingoi video me anijen pas uljes, gjatë kontrollave teknike fillestare.
Disa orë më parë, anija e gjatë 52 metrash udhëtonte me 27 mijë km/h në lartësi 274 km. Një motor u aktivizua për çaste, duke nisur zbritjen.
Gjatë hyrjes në atmosferë, fërkimi dhe presioni ngritin temperaturën. Shpejtësia u ulet. Në shtresat më të dendura, Starship përdori flapi të lëvizshëm në krye dhe kthetra për të drejtuar fluturimin. Kaloi mbi Meksikë, pastaj drejtoi drejt Starbase-së.
Në fazën finale, motorët u ndezën sërish. Anija u drejtua vertikalisht, u pezullua pak sekonda, pastaj u vendos mes krahëve të kullës. Ata u mbyllën dhe e kapën.
Ky ishte fluturimi i 15-të testues, nisur të premten pasdite. Jo të gjitha objektivat u arritën. Super Heavy, pjesa e poshtme, përfundoi detyrën kryesore duke shtyrë Starship në atmosferë dhe duke u shkëputur.
SpaceX synonte që Super Heavy të kapej nga kulla, ashtu si Starship. Gjatë kthimit u zbulua problem teknik. Përforcuesi bëri ulje të simuluar mbi Gjirin e Meksikës. Shkaku ende hitet.
Ndërkohë, Starship vazhdoi misionin. Lëshoi 26 satelitë Starlink të reja para kthimit. Qëndroi 22 orë në hapësirë, kreu 14 rrotullime.
Në trup ishte shkruar "DON'T PANIC", referencë tek "Udhëzuesi i autostopistit në galaktikë" i Douglas Adams. Kjo ishte anija e 42-ta e prodhuar. Numri 42 në libër është përgjigja për jetën, universin dhe gjithçka.
Pas këtij fluturimi, SpaceX përgatitet për testin e radhës, mundur nga platformë e rinovuar në Kennedy Space Center, Florida. Starbase nuk mjafeton për ritmin e planifikuar. Tjetër platformë në ndërtim në Cape Canaveral. Kompania ka njoftuar edhe plan për kompleks të madh në Luizianë.
Objektiv tjetër i rëndësishëm vitin e ardhshëm: dy fluturime Starship në interval të shkurtër, bashkim orbital dhe transferim karburanti — metan të lëngshëm dhe oksigjen të lëngshëm.
Rezervimi orbital është thelbësor për misione të largëta. Pa të, Starship nuk arrijnë Hënën as Marsin, ku Musk dëshiron të dërgojë njerëz.
Starship do të marrë pjesë në misionin e parë NASA brenda Artemis III, gjysmën e dytë të vitit të ardhshëm. Fluturimi do të jetë në orbitë të ulët Tokësore, ku do të testohet bashkimi me kapsulën Orion.
Plani fillestar parashikonte bashkim në orbitë Hënore. SpaceX tani synon që të ndodhë më herët, në orbitë të ulët Tokësore, pastaj Starship të sigurojë shtytjen për udhëtim drejt Hënës.
Shkruar nga
Redaksia ABC24
Artikujt e firmosur "Redaksia ABC24" përgatiten nga desku qendror i lajmeve — ekipi që mbulon lajmet 24 orë në 7 ditë. Sinjalet e lexuesve, lajmet e minutës së fundit dhe kërkesat për korrigjim kalojnë të gjitha nga kjo tryezë redaksie, ku çdo tekst rishikohet kolektivisht para publikimit.
Diskutimi
Komentet miratohen nga redaksia para se të shfaqen.