“Shqipëria, delja e zezë për paraburgimin”- Zv/ministrja e Drejtësisë: Në 2027 duhet të përafrojmë ligjet me direktivat europiane

Zëvendësministrja e Drejtësisë Elona Hoxha foli për ndryshimet e propozuara në Kodin e Procedurës Penale. Ajo ishte e ftuar në emisionin "Studio Live" në Report Tv.

Sipas saj, ndërhyrja në Kod është diktuar nga problemet e ndeshura gjatë zbatimit në praktikë. Në të njëjtën kohë, tha Hoxha, peshë kanë pasur edhe rekomandimet e institucioneve ndërkombëtare dhe detyrimi për t'u përafruar me standardet e Bashkimit Europian.

Objektivi mbetet i pandryshuar, theksoi zëvendësministrja. “vendosja e një ekuilibri midis luftës kundër kriminalitetit dhe respektimit të të drejtave dhe lirive themelore të njeriut gjatë proceseve penale”, u shpreh ajo.

Hoxha solli në vëmendje vlerësimet jashtë vendit për paraburgimin. Një sërë raportesh ndërkombëtare e paraqesin Shqipërinë si “delja e zezë” në këtë drejtim. “Edhe kryeministri Rama gjatë prezantimit të ndryshimeve në Kod e cilësoi që norma e paraburgimit në Shqipëri është dy herë më e lartë se në Rusi”, tha ajo.

Situata sot është rënduar, sipas saj. “Aktualisht që flasim janë rreth 2300-2500 të paraburgosur, të cilët vuajnë dënimin pa një vendim të formës së prerë. Ata vuajnë dënimin dhe ende nuk e dinë nëse do të shpallen fajtorë nga gjykata ose jo”, u shpreh zëvendësministrja.

Paketa prek 105 nene të Kodit. Qëllimi, shpjegoi Hoxha, është gjetja e ekuilibrit mes goditjes më të fortë ndaj kriminalitetit, shtimit të kontrollit gjyqësor dhe mbrojtjes së të drejtave themelore.

Risia kryesore ka të bëjë me heqjen e lirisë. “Ndryshimi kryesor që sjell Kodi i Procedurës Penale në këtë fazë që ne propozojmë është që privimi i lirisë, apo masa e ‘arrestit me burg’ të jetë masa e fundit që propozohet nga gjykata. Sepse jemi në kushtet që paraburgimi është plotë”, deklaroi ajo.

Për zëvendësministren duhet një qasje ndryshe ndaj drejtësisë. Vendimi i gjykatës nuk mjafton më vete. Duhet parë edhe ana sociale e tij. “Jemi në kushtet kur duhet të besojmë dhe të jemi me kulturën që duhet të kemi si qytetarë, si institucione të drejtësisë, që Drejtësia nuk është vetëm dhënia e një vendimi, por ka edhe pjesën sociale brenda, edhe pjesën empatike, edhe pjesën e riintegrimit dhe rehabilitimit”, tha Hoxha.

Ajo kujtoi se prej vitit 1995 legjitimiteti i dhënies së fajësisë nuk ishte rishikuar. Tani propozohen dy kufij të qartë. “Kemi 2 pragje që vendosen. Masa shtrënguese për vepra që dënohen deri në 3 vite dhe arresti me burg nuk mund të jepet për vepra që dënohen deri në 5 vite”, sqaroi zëvendësministrja.

Procesi ndodhet ende në konsultim. Miratimi nuk ka nisur. “Në vijim do të ketë edhe tryeza të dedikuara, me pjesëmarrjen edhe të Ministrisë së Drejtësisë, edhe të Sekretariatit teknik. Ky është një proces që vazhdon. Është thjeshtë në kuadrin e propozimeve, ende nuk kemi arritur në fazën e miratimit”, nënvizoi ajo.

Pas konsultimeve, drafti do të kalojë në komisionet parlamentare. Aty priten komente dhe propozime të reja. “Pas përfundimit të konsultimeve do t’i nënshtrohet komisioneve parlamentare, që dhe aty mund të ketë komente dhe sugjerime të tjera. Deri në datën 28 tetor presim komente nga grupet e interesit. Më pas kalojmë kë komisionet parlamentare, por që edhe aty mund të ketë elementë të tjerë shtesë”, njoftoi Hoxha.

Zëvendësministrja e lidhi reformën me rrugën europiane. “Tani ishte koha, në kilometrin e fundit drejt BE-së, do të duhen që disa nga ligjet tona të jenë në përputhje edhe me direktivat e BE-së. Kjo është një nga ato që duhet të jetë e tillë”, tha ajo. Në fund shtoi: “Do të duhet që gjatë 2027-ës ne do të duhet të jemi në vrap pune për të përafruar të gjitha ligjet me BE-në”.