SHBA përgatit plan të ri për paqen në Ukrainë, i dërguari i Trump pritet të takohet me Putinin

Steve Witkoff, i dërguari i posaçëm i Shtëpisë së Bardhë, pritet të paraqesë sot në Shën Petersburg një plan të ri amerikan për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë. Propozimi do t’i dorëzohet presidentit rus Vladimir Putin gjatë një takimi mes tyre.

Plani u hartua pas konsultimeve mes Uashingtonit, autoriteteve ukrainase dhe partnerëve evropianë. Shtëpia e Bardhë flet për përparim të ndjeshëm në negociata, por dakordësia e Moskës ende mungon.

Sipas mediave amerikane, Witkoff do t’i paraqesë Kremlinit idetë që u diskutuan një ditë më parë në Oslo. Qëllimi është krijimi i kushteve për bisedime të drejtpërdrejta mes SHBA-së, Ukrainës dhe Rusisë. Në diskutime pritet të marrë pjesë në distancë edhe Jared Kushner, këshilltar i afërt i Donald Trump.

Një zyrtar amerikan i quajti “shumë produktive” bisedimet me presidentin ukrainas Volodymyr Zelensky. Sipas tij, ekziston tashmë një afrim i konsiderueshëm mes Uashingtonit, Kievit dhe aleatëve evropianë për hapat që çojnë drejt marrëveshjes.

Përmbajtja e plotë e planit nuk është bërë publike. Burimet diplomatike bëjnë të ditur megjithatë se ai qëndron mbi dy shtylla kryesore: garancitë e sigurisë për Ukrainën dhe kushtet e një paqeje afatgjatë me Rusinë.

Pjesa që prek Ukrainën përfshin ruajtjen e sovranitetit të vendit, garanci të besueshme sigurie, integrimin evropian dhe mbështetjen për rindërtimin ekonomik pas luftës.

Bisedimet me Moskën synojnë të përcaktojnë kushtet e një marrëveshjeje të qëndrueshme. Aty përfshihen arkitektura e ardhshme e sigurisë në Evropë dhe mundësitë e bashkëpunimit ekonomik pas përfundimit të konfliktit.

Ndër çështjet e diskutuara ka qenë edhe pezullimi reciprok i sulmeve ndaj infrastrukturës energjetike. Administrata Trump ka kërkuar që Ukraina të ndalojë goditjet ndaj rafinerive ruse të naftës. Zelensky është shprehur i gatshëm ta shqyrtojë këtë opsion, me kusht që Rusia të ndalojë sulmet ndaj objekteve energjetike ukrainase.

Ende nuk është e qartë nëse kjo masë do të bëhet pjesë e marrëveshjes së re apo do të shërbejë si hap paraprak për uljen e tensioneve.

Iniciativa diplomatike mori formë gjatë takimeve në kryeqytetin norvegjez. Aty morën pjesë Zelensky, Witkoff, kryeministri i Norvegjisë Jonas Gahr Støre, presidenti finlandez Alexander Stubb, si dhe përfaqësues të Bashkimit Evropian e të NATO-s.

Gjatë konsultimeve pala ukrainase paraqiti ide të reja. Sipas zyrtarëve amerikanë, ato ndihmuan në afrimin e qëndrimeve mes palëve të përfshira.

Zelensky ka propozuar një takim trepalësh me Donald Trump dhe Vladimir Putin. Qëllimi është diskutimi i drejtpërdrejtë i çështjeve që vazhdojnë të bllokojnë arritjen e paqes.

Moska nuk ka dhënë deri më tani përgjigje pozitive ndaj idesë. Uashingtoni po përpiqet të vlerësojë nëse propozimi i ri mund të shërbejë si bazë për rifillimin e negociatave.

Takimi mes Witkoff dhe Putin vjen në një moment kur administrata Trump po shton përpjekjet diplomatike me Rusinë. Lëvizja ndiqet me kujdes si në Kiev, ashtu edhe në kryeqytetet evropiane.

Trump deklaroi së fundmi se beson që Rusia është e interesuar për një marrëveshje, ndërsa i kërkoi Ukrainës ta shfrytëzojë mundësinë për t’i dhënë fund konfliktit. Zelensky nga ana tjetër falënderoi SHBA-në për rivendosjen e shkëmbimit të informacioneve të paralajmërimit të hershëm për sulmet raketore ruse.