Samiti i Dublinit, 40 shtete mesazh Rusisë: Nuk i takon Moskës që të vendosë mbi sigurinë dhe aleancën e Ukrainës me Evropën!

Kryeqyteti irlandez e pranoi ditën e 12 nëntorit një gest politikë të rëndësishme: dyzet vende evropiane, me përfshirë Ukrainën, u bashkuan nën një deklaratë të përbashkët që vë në qendër të drejtën sovrane të të gjitha shteteve për të zgjedhur vetë partnerët dhe aleancat e tyre.

Dokumenti, i miratur gjatë saminit të nëntë të Komunitetit Politik Evropian, vijon drejtpërdrejtë me momentin kur Moskja shtyn për bisedime më të gjerë mbi arkitekturën e sigurisë kontinentale, duke kërkuar, midis të tjerëve, kufizimin e zgjerimit të NATO-s dhe të pranisë ushtarake afër kufijve të saj. Udhëheqësit evropianë u shprehin të qartë: asnjë dialog i tillë nuk mund të zhvillohet duke uhendur sovranitetin e Ukrainës dhe moskva nuk ka mandat të vendosë rreth sigurisë së vendeve të tjera.

Deklarata lidh çdo negociatë të ardhshme mbi stabilitetin strategjik me përfundimin e luftës që Rusija e çoi kundër Kievit. Theksohet se armëpushimi dhe paqja janë kusht paraprak përpara çdo bisedimi mbi strukturën e përgjithshme të sigurisë. Shtetet nënshkruese riafirmuan edhe të drejtën e çdo vendi për të përcakuar marrëdhëniet e tij ndërkombëtare dhe për të anëtarësohet lirisht në traktate apo organizata sipas zgjedhjes së vet.

Mbështetja për pavarësinë, integritetin territorial dhe suverenitetin e Ukrainës brenda kufijve të njohur ndërkombëtarisht mbetet e palëvizshme. Teksti kërkon garanci të forta dhe të besueshme sigurie që të parandalojë një agresion të ri rus, duke theksuar se siguria e Ukrainës është pjesë e pandarë e asaj euroatlantike. Zhvillimet e ardhshme në stabilitetin evropian do të varen plotësisht nga si do të përfundojë konflikti.

Mekanizmet shtesë për uljen dhe menaxhimin e rreziqeve do të vlerësohen vetëm pasi të plotësohen kushtet dhe të rikthehet paqja. Në kohë të njëjtë, vendet angazhohen të rritin aftësitë mbrojtëse, të thellojnë bashkëpunimin ushtarak dhe të forcojnë industrinë evropiane të mbrojtjes.

Roli i NATO-s si themel i sigurisë kolektive për anëtarët e saj, duke përfshirë betimin e Nenit 5, rifitohet pa dyshim. Dokumenti kërkon edhe një Bashkim Evropian më të fortë dhe më të aftë të reagojë ndaj kërcënimeve.

Shefja e diplomacisë së BE-së, Kaja Kallas, u shpreh me fjalë të forta pasi arriti në samitin joformal të Dublinit. Ajo insistoi se armëpushimi duhet të vijë para çdo diskutimi mbi arkitekturën më të gjerë të sigurisë. Kallas e pranoi me gëzim deklaratën e Jared Kushner, të dërguarit amerikan, që evropianët do të marrin pjesë në bisedimet e paqes, duke shpresuar një ndikim të vërtetë të BE-së. Por ajo paralajmëroi: vëmendja e vënë te kërkesat e Rusisë për një rend të ri sigurie shërben vetëm interesa të Moskës.

"Nëse fillojmë të bisedojmë për atë që dëshiron Rusia në fushën e sigurisë, po biem në kurthin e saj," tha Kallas, duke argumentuar se kjo rrezikon të largojë fokusin nga mungesa e armëpushimit dhe përgjegjësia e Rusisë për luftën. "Kemi një agresor dhe një viktimë," shtoi ajo, duke i-u kthyer udhëheqësve të mbajtur vëmendjen e fiksuar në ndalimin e agresionit.

Deklarata e Dublinit transferon këtë pozicion në një shprehje kolektive politike: siguria evropiane nuk është objekt negocimi mbi kokën e Ukrainës dhe moskva nuk mund të diktojë zgjedhjet e aleancave të shteteve suverene të kontinentit.