Rektorati, pedagogët dhe hija e politikës kur universiteti bëhet skenë opozitare

Nga Ilir Demalia

Protesta e pedagogëve mori një dimension tjetër kur, krahas kërkesave për arsimin, në qendër të saj u vendos edhe kërkesa politike për dorëheqjen e Edi Ramës dhe krijimin e një qeverie kujdestare.

Sipas raportimeve të 19–20 tetorit 2026, peticionit iu bashkuan rreth 1.000–1.300 pedagogë, ndërsa në protestë u shfaqën edhe Argita Berisha dhe bashkëshorti i saj, Jamarbër Malltezi, si dhe figura të lidhura me opozitën.

Askush nuk mund t’ua mohojë pedagogëve të drejtën të kenë bindjet e tyre politike, të nënshkruajnë peticione apo të kërkojnë largimin e një kryeministri. Por një gjë është e drejta individuale për të protestuar dhe krejt tjetër është përdorimi i autoritetit akademik për t’i dhënë një kauze partiake pamjen e një revolte të gjithë universitetit.

Kur kërkesa për arsim cilësor përfundon te dorëheqja e kryeministrit dhe te krijimi i një qeverie kujdestare, kemi kaluar nga debati akademik në një platformë të mirëfilltë politike. Kjo nuk e bën automatikisht të paligjshme protestën, por kërkon transparencë: kush e organizon, kë përfaqëson dhe cilat janë kërkesat reale të pjesëmarrësve?

Dhe këtu hyn në skenë Sali Berisha, së bashku me rrethin e tij politik e familjar. Prania e vajzës dhe e dhëndrit të tij në protestën e pedagogëve është një fakt i raportuar publikisht; ajo, më vete, nuk provon se çdo pedagog është i dirigjuar nga Partia Demokratike. Por është legjitime të shtrohet pyetja se ku mbaron solidariteti me studentët dhe ku fillon përpjekja e opozitës për ta kthyer pakënaqësinë universitare në instrument të betejës së saj për pushtet.

Berisha e njeh mirë politikën e sheshit. Ai e di se një protestë që nis me një problem konkret mund të shndërrohet në platformë për një krizë të përgjithshme politike. Kjo është e drejta e opozitës për të bërë politikë. Por nuk është e drejta e saj të paraqesë interesin e vet si vullnet të gjithë studentëve dhe pedagogëve.

Universiteti nuk është degë e Partisë Demokratike, as zyrë elektorale e familjes Berisha dhe as pronë e asnjë partie tjetër. Argita Berisha dhe Jamarbër Malltezi kanë të drejtën të marrin pjesë në protesta si qytetarë. Por prania e tyre politike nuk mund të shërbejë si certifikatë se protesta përfaqëson universitetin, as si provë se çdo kërkesë e saj është thjesht një operacion partiak. Këto duhen gjykuar nga faktet, organizimi dhe përfaqësimi real.

Po rektorati? Ku është në këtë debat? A flet në emër të institucionit apo hesht, ndërsa konflikti politik zhvillohet mbi kokat e studentëve? A e mbron autonominë akademike, apo e lë atë të bëhet dekor për betejat e palëve? Nëse rektorati ka marrë ose mbështetur vendime që pezullojnë mësimin, duhet të shpjegojë bazën e tyre dhe të garantojë se të drejtat e studentëve nuk po sakrifikohen për interesa që ata nuk i kanë zgjedhur.

Nuk mund të akuzojmë rektoratin për bashkëpunim politik pa prova. Por mund dhe duhet t’i kërkojmë llogari për heshtjen, vendimet dhe detyrimin institucional për të garantuar vijimin e mësimit. Autonomia nuk është vetëm e drejta për të mos u komanduar nga qeveria; është edhe detyrimi për të mos u përdorur nga opozita.

Dhe ironia është se, në këtë teatër politik, të gjithë deklarohen në mbrojtje të studentëve. Opozita thotë se flet për ta, sindikata pretendon se u del në krah, pedagogët flasin për të ardhmen e tyre, ndërsa rektorati duhet të garantojë funksionimin e universitetit. Por kush i pyet studentët që duan të hyjnë në auditor? Kush ua garanton provimet? Kush u kthen kohën e humbur?

Në Shqipëri, duket se universiteti kujtohet si institucion i rëndësishëm kur duhet të prodhojë një krizë politike, por harrohet kur duhet të prodhojë dije.

Sali Berisha ka të drejtë të kërkojë pushtetin përmes politikës dhe votës, jo duke u paraqitur si pronar i pakënaqësisë universitare. Pedagogët kanë të drejtë të protestojnë, por nuk mund të pretendojnë se përfaqësojnë të gjithë akademinë pa një mandat të qartë. Reaktorati ka detyrimin të garantojë universitetin, jo të bëhet spektator i bllokimit të tij.

Sepse studentët nuk janë dekor për opozitën, as mburojë për sindikatat dhe as viktima të përhershme të paaftësisë institucionale. Ata janë arsyeja pse ekziston universiteti.

Dhe nëse dikush dëshiron ta përdorë universitetin si shkallë për të ngjitur pushtetin, le ta thotë hapur. Në demokraci, politika duhet të dalë me emrin e vet, jo të maskohet me togën e pedagogut dhe me diplomën e studentit.