ABC24.al është gazeta dixhitale shqiptare që ofron lajme të besueshme, analiza të thelluara dhe reportazhe ekskluzive 24 orë në ditë.
Nga Bjorn Runa Të dielën, një nga programet më tradicionale televizive të humorit, “Portokalli,” ricikloi një nga skeçet e veta

Bjørn Runa
Një nga programet më tradicionale të humorit televiziv, "Portokalli," ricikloi një skeç të vjetër. Tironsit autokton me të huajt që, sipas tyre, i kanë "pushtuar" qytetin.
Këtu të huajt ishin vërtet emigrantë nga vende të tjera. Sipas skeçit, kishin nisur punë në zyrën e hipotekës.
Ky shkrim u publikua nën titullin "Ramadani ('Afganët në hipotekë')." Numëron rreth 16 mijë shikime në YouTube. Skena ka trend rritjeje. Me gjasë do të udhëtojë më larg përmes klipave të shkurtra në rrjetet sociale.
Ironia është e madhe. Ky humor poshtërues gjen audiencë të madhe mes atyre që e dinë se ç'do të thotë të stereotipizohesh. Të kthehesh në shenjestër të humorit vetëm sepse nuk je si të tjerët.
Skena jonë e komedisë dominon nga prirja për të shtyrë më poshtë në hierarkinë sociale. Paragjykimi tani na dështon me ata më poshtë në hierarki. Jo me njerëzit në fund të saj.
Nuk ka dyshim se komedia gëzon licencë më të madhe për të "ofenduar". Policimi i shijeve është gjëja e fundit që do të ndihmojë. Problemi këtu nuk është vetëm tejkalimi i një kufiri imagjinar sjelljesh. Skeçi nuk kishte asgjë komike veç se njerëzit në lojë ishin të huaj. Karikaturizuar si idiotë. I hedhin më tepër benzinë racizmit që digjen në shoqërinë tone, digjitale apo fizike.
Prej disa vitesh, Shqipëria importon më tepër krahë pune. Ka eksportuar për dekada punëtorë në Europë dhe botë. Kjo kontradiktë mund të jepë material për një satirë interessante. Punëdhënësit ankohen se nuk gjejnë punëtorë. Ato largohen masivisht për pagë të ulëta dhe kushte të keqe.
Për të mbushur boshllëkun, punëtorët e huaj vijnë. Çuditërisht kthehen menjëherë në pjesën më të dukshme të një problemi që nuk e kanë krijuar ata.
Por është më e lehtë të qeshësh me "afganin në hipotekë" sesa të pyesësh pse ka ardhur ai këtu.
Lehtësia shtrihet përtej komedisë. Gjuha raciste për indianët, bangladeshasit, filipinezët dhe të tjerët kllullohet lehtësisht. Jo vetëm online, por edhe në diskursin publik. Shpesh pa turp dhe sikletesë. Punëtorët e huaj trajtohen si një masë. Si një kërcënim. Si provë se shqiptarët po "zëvendësohen".
Ça të bën përshtypje është sa pak kokëçarje institucionale shkakton të gjitha këto.
Autoriteti i Medias Audiovizive (AMA) ka zell të porsazbuluar për gjuhën e dhunshme në TV. Por duket pak i shqetësuar kur në ekran normalizohet racizmi, seksizmi apo poshtërimi i grupeve të pambrojtura.
Mund të diskutojmë pafund për kufirin mes lirisë së medias dhe censurës. Raste të fundit të gjobimeve të programeve ku prezantuesit nuk ndërhyen kundër dhunës. Mund të diskutojmë edhe lirinë shqetësuese të anonimatit të mediave online. Ato janë instrumente gjobvënieje. Por nëse jemi kaq të interesuar për pasojat sociale të gjuhës në TV, është çuditshme sa moskokçarë jemi kur kjo gjuhë poshtëron njerëz për origjinë, pamje apo gjini.
Nuk dua që ky të jetë argument për më shumë gjoba. Rregullatorët shtetërorë të shijeve janë e fundit gjë që i nevojitet TV-ve tona. Por nëse parimi është se transmetuesi duhet të përgjigjet për paragjykimet që normalizon, si e kuptojmë që kjo përgjegjësi shihet si emergjencë kur godet institucione dhe biznes? Por jo kur në ekran normalizohet poshtërimi i atyre më të pasur fuqi?
Vështirë të lexohet ndryshe veçse si një hierarki i dëmit. Gjuha shihet si problem serioz kur godet lart. Por konsiderohet thjesht humor kur godet mbi ata më poshtë.
Me duket, kjo është marka jonë autoktone e racizmit: e lehtë, banale dhe televizive.
Shkruar nga
Redaksia ABC24
Artikujt e firmosur "Redaksia ABC24" përgatiten nga desku qendror i lajmeve — ekipi që mbulon lajmet 24 orë në 7 ditë. Sinjalet e lexuesve, lajmet e minutës së fundit dhe kërkesat për korrigjim kalojnë të gjitha nga kjo tryezë redaksie, ku çdo tekst rishikohet kolektivisht para publikimit.
Diskutimi
Komentet miratohen nga redaksia para se të shfaqen.