Pse Arabia Saudite ka pak mundësi përballë Houthive?

# Pse Arabia Saudite ka pak mundësi përballë Houthive?

Konflikti me Houthive në Jemen ka dhënë Riadin një dileme të vështirë: të përgjigjet ushtarakisht ose të shmangë përshkallëzimin dhe të lejojë që kundërshtari të forcohet. Ekspertët thonë se mesazhi kryesor që po përcillet nga Arabia Saudite është se mbretëria nuk dëshiron një luftë totale. Megjithatë, sjelja e më të agresive të Houthive mund ta tërheqë Riadin në një konflikt shumë më të gjerë.

Mohammed Al-Basha, ekspert për Jemeni dhe këshilltar për rrezikun me bazë në Washington, tha në CNN: „Të gjitha shenjat tani tregojnë drejt një hakmarrjeje të përmasave të mëdha nga Arabia Saudite dhe kjo mundësi po rritet çdo ditë“. Në këtë pikë, ata nuk kanë një mundësi tjetër, shtoi ai transmeton ABC24.AL.

Houthie si rebelët krijuan kontrollin e ishullit strategjik Perim, në hyrje të Detit të Kuq, si dhe të qytetit-port Mocha, në kuadër të përpjekjeve për të kontrolluar ngushticën Bab al-Mandeb – një nga rrugët më të rëndësishme të transportit energjetik në botë. Pak më vonë, një nga arteriet kryesore të eksportit të naftës së Arabisë Saudite u mbyll pas sulmi me dronë të ardhur nga Iraku.

Asnjë grup nuk ka marrë përgjegjësinë për sulmin. Presidenti amerikan Donald Trump ka fajësuar Teheranin, duke iu referuar edhe pranisë së grupeve të armatosure të lidhura me Iranin në Irak. Arabia Saudite ka rritur përdorimin e tubacionit East-West, pasi lufta me Iranin ka bërë që Ngushtica e Hormuzit të mbyllet praktikisht. Përmes këtij tubacioni po ridrejtohen rreth 5 milionë fuçi naftë në ditë, të cilat në kushte normale do të transportoheshin nga Gjiri Persik. Kjo ka shtuar shqetmisë e Riadit se mund të përballet me sulme të koordinuara nga milicitë irakiane të lidhura me Iranin dhe Houthit.

Në pamje të parë, konflikti duket si një përballje e pabarabartë: në njërën anë Arabia Saudite, një nga shtetet më të pasura të botës me një ushtri moderne dhe të pajisur mirë, dhe në anën tjetër Houthit, një grup rebel që vepron nga Jemeni i varfër. Por Houthit kanë dëshmuar se janë jashtëzakonisht të vështirë për t’u mposhtur.

Konsideruar nga Perëndimi dhe disa vende të Gjirit si një grup i mbështetur nga Irani, Houthit kanë kaluar vite duke zhvilluar kapacitetet dhe taktikat e tyre ushtarake. Grupi fitoi mbështetje në disa pjesë të Lindjes së Mesme pasi nisi sulme ndaj Izraelit pas luftës në Gaza, e cila shpërtheu pas sulmit të Hamasit më 7 tetor. Megjithatë, Houthit kanë edhe agjendën e tyre. Kërkesa e tyre kryesore ndaj Arabisë Saudite mbetet heqja e përpjekjeve për izolimin e zonave të mëdha të Jemenit verior që kontrollohen prej tyre, përfshirë bllokadën ekonomike dhe kufizimet në lëvizje.

Nasr al-Din Amer, direktës i agjencisë shtetërore të lajmeve Saba, e kontrolluar nga Houthit, tha se grupi do të vazhdojë „presionin“ ndaj Arabisë Saudite derisa Riadi të „thyejë rrethimin e padrejtë“ që, sipas tij, i është imponuar Houthive prej 12 vitesh. Deklarata sinjalizon se rebelët janë të gatshëm të vazhdojnë përshkallëzimin.

Jemeni u zhyt në kaos në vitin 2014, kur Houthit morën kontrollin e kryeqytetit Sana’a dhe detyruan qeverinë e njohur ndërkombëtarisht të largohej nga vendi. Në anën tjetër, Arabia Saudite udhëhoqi një fushatë ushtarake për t’i zmbrapsur rebelët dhe vazhdoi të mbështesse qeverinë e njohur ndërkombëtarisht, ndërsa ruajti bllokadën ndaj zonave të kontrolluara nga Houthit.

Pavarësisht humbjeve territoriale, Arabia Saudite ende nuk është përgjigjur me të gjithë fuqinë e saj. Por çdo vendim që Riadi merr në ditët e ardhshme mund të përcaktojë nëse konflikti rikthehet në një luftë të plotë. Cinzia Bianco, bashkëpunëtore në European Council on Foreign Relations, tha se Arabia Saudite ka „mundësi shumë të kufizuara“. Prej tyre, shpeshësi ushtare, ka „mundësi shumë të kufizuara“.

Në rregim ushtarak, konflikti do të mund të shkëteret enajt. Asnjë luftë e plotë mund të shndërrojë konfliktin në një luftë pa fund, të ngjashme me luftën civile shkatërruese të Jemenit. Kjo luftë e ka kthyer Jemenin në një nga krizat më të rënda humanitare në botë, me rreth 22 milionë njerëz, ose afërsisht gjysmën e popullsisë, që kanë nevojë për ndihmë humanitare.

Një luftë e drejtpërdrejtë mes Arabisë Saudite dhe Houthive do të mund të përfshime edhe Iranin, i cili aktualisht është në konflikt me SHBA-në. „Do të ishte e vështirë ta kufizoje konfliktin vetëm në një situatë jemenase dhe të mos e shihje si një kapitull të luftës më të gjerë SHBA-Iran, ku Arabia Saudite do të hynte tashmë si palë ndërluftuese në krah të SHBA-së“, tha Bianco.

SHBA-ja nuk ka gjasa të ndërhyjë drejtpërdrejt ushtarakisht kundër Houthive, veçanërisht në një kohë kur kriza në Hormuz vazhdon dhe Washingtoni përbalet me zgjedhjet afatmesme dhe debatet e brendshme për përdovimin e burimeve amerikane në Lindjen e Mesme. „Trump nuk është në pozicionin për të rritur angazhimin në rajon në këtë moment politik“, tha Bianco.

Sipas burimeve të CNN, princi i kurorës saudite ka zhvilluar dy biseda me Trumpin të enjten dhe i ka kërkuar SHBA-së të godasë Houthit ndërsa ata avanconin drejt Detit të Kuq. Trump, megjithatë, nuk pranoi. Presidenti amerikan tha ndërkohë se Houthit kishin kontaktuar administratën e tij dhe kishin shprehur dëshirën që SHBA-ja të mos përfshihej direkt.

SHBA-ja ka dërguar rreth 100 këshilltarë ushtarakë në Arabinë Saudite për të oftrarint inteligencën në fushatën e saj kundër Houthive. Nawaf Obaid, bashkëpunëtor i lartë në Department of War Studies në King’s College London dhe ish-këshilltar i qeverisë saudite, tha se kërkesa e Riadit nuk kishte qenë për sulme ajrore amerikane, por për mbështetje informative. Sipas tij, kjo mbështetje deri tani ka qenë e kufizuar.

Një tjetër mundësi për Riadin do të ishte gjetja e një zgjidhjeje politike. Por edhe kjo rrugë mund të jetë duke u mbyllur.

---

**Përgjigje e rettarbëjes:**

Konflikati me Houthive në Jemen ka dhënë Riadin një dileme të vështirë: të përgjigjet ushtarakisht ose të shmangë përshkallëzimin dhe të lejojë që kundërshtari të forcohet. Ekspertët thonë se mesazhi kryesor që po përcillet nga Arabia Saudite është se mbretëria nuk dëshiron një luftë totale. Megjithatë, sjelja e më të agresive të Houthive mund ta tërheqë Riadin në një konflikt shumë më të gjerë.

Mohammed Al-Basha, ekspert për Jemeni dhe këshilltar për rrezikun me bazë në Washington, tha në CNN: „Të gjitha shenjat tani tregojnë drejt një hakmarrjeje të pëimasave të mëdha nga Arabia Saudite dhe kjo mundësi po rritet çdo ditë“. Në këtë pikë, ata nuk kanë një mundësi tjetër, shtoi ai transmeton ABC24.AL.

Houthie si rebelët krijuan kontrollin e ishullit strategjik Perim, në hyrje të Detit të Kuq, si dhe të qytetit-port Mocha, në kuadër të përpjekjeve për të kontrolluar ngushticën Bab al-Mandeb – një nga rrugët më të rëndësishme të transportit energjetik në botë. Pak më vonë, një nga arteriet kryesore të eksportit të naftës së Arabisë Saudite u mbyll pas sulmi me dronë të ardhur nga Iraku.

Asnjë grup nuk ka marrë përgjegjësinë për sulmin. Presidenti amerikan Donald Trump ka fajësuar Teheranin, duke iu referuar edhe pranisë së grupeve të armatosure të lidhura me Iranin në Irak. Arabia Saudite ka rritur përdorimin e tubacionit East-West, pasi lufta me Iranin ka bërë që Ngushtica e Hormuzit të mbyllet praktikisht. Përmes këtij tubacioni po ridrejtohen rreth 5 milionë fuçi naftë në ditë, të cilat në kushte normale do të transportoheshin nga Gjiri Persik. Kjo ka shtuar shqetmisë e Riadit se mund të përballet me sulme të koordinuara nga milicitë irakiane të lidhura me Iranin dhe Houthit.

Në pamje të parë, konflikti duket si një përballje e pabarabartë: në njërën anë Arabia Saudite, një nga shtetet më të pasura të botës me një ushtri moderne dhe të pajisur mirë, dhe në anën tjetër Houthit, një grup rebel që vepron nga Jemeni i varfër. Por Houthit kanë dëshmuar se janë jashtëzakonisht të vështirë për t’u mposhtur.

Konsideruar nga Perëndimi dhe disa vende të Gjirit si një grup i mbështetur nga Irani, Houthit kanë kaluar vite duke zhvilluar kapacitetet dhe taktikat e tyre ushtarake. Grupi fitoi mbështetje në disa pjesë të Lindjes së Mesme pasi nisi sulme ndaj Izraelit pas luftës në Gaza, e cila shpërtheu pas sulmit të Hamasit më 7 tetor. Megjithatë, Houthit kanë edhe agjendën e tyre. Kërkesa e tyre kryesore ndaj Arabisë Saudite mbetet heqja e përpjekjeve për izolimin e zonave të mëdha të Jemenit verior që kontrollohen prej tyre, përfshirë bllokadën ekonomike dhe kufizimet në lëvizje.

Nasr al-Din Amer, direktës i agjencisë shtetërore të lajmeve Saba, e kontrolluar nga Houthit, tha se grupi do të vazhdojë „presionin“ ndaj Arabisë Saudite derisa Riadi të „thyejë rrethimin e fatherjtë“ që, sipas tij, i është imponuar Houthive prej 12 vitesh. Deklarata sinjalizon se rebelët janë të gatshëm të vazhdojnë përshkallëzimin.

Jemeni u zhyt në kaos në vitin 2014, kur Houthit morën kontrollin e kryeqytetit Sana’a dhe detyruan qeverinë e njohur ndërkombëtarisht të largohej nga vendi. Në anën tjetër, Arabia Saudite