Progres-raporti/ BE vlerëson përparimin e Shqipërisë në negociata, Kos: Po ecën me ritme të shpejta! Objektivi i vitit 2027, ambicioz dhe i realizueshëm

Komisionerja e BE-së, Marta Kos, përpara sot progres-raportin 2026 për Shqipërinë. Dokumenti konfirmon hapa të rëndësishme, por shtyn për rezultate më të shpejta.

Tiranë ka hapur kapitullin e fundit të negociatave. Kritere të ndërmjetme për grupkapitullin e Themeloreve janë plotësuar. Katër kapituj janë mbyllur përkohësisht. Megjithatë, Brukseli shënon luka të mëdha: korrupsioni, pavarësia gjyqësore, liria e medias, funksionimi i institucioneve dhe konkurrueshmëria ekonomike.

„Ritmi me të cilin Shqipëria po zbaton reformat e BE-së është një tregues i angazhimit të saj për anëtarësimin në Bashkimin Evropian“, tha Kos. Ajo theksoi që kësaj viti u arrit një etapë kyçe. Vitet e ardhme kërkojnë vazhdimësi. Objektivi për mbylljen e të gjitha kapitujve deri në fund të 2027-së mbetet ambicioz, por i mundur. Sundimi i ligjit, gjyqësori i pavarur, media e lirë dhe të drejtat themelore duhen të jenë në qendër. Progresi mjedisor nuk është më pak i rëndësishëm. Këto çështje shërbejnë qytetarët, jo vetëm procesin e anëtarësimit.

Raporti vlerëson pozitivisht përfundimin e vetingut për të gjithë gjyqtarët dhe prokurorët. Sistemi më nuk ka atë burg. Mungojnë burime njerëzore. Çështjet vonohen. Ndërhyrjet politike papërshtatshme vazhdojnë të shqetësojnë.

SPAK merr njohje për pavarësi dhe rezultate të rendësishme kundër korrupsionit të nivelit të lartë. Bilanci i veprimtarisë së saj rritet. Por Komisioni kërkon më shumë hetime, më shumë ndjekje penale dhe vendime përfundimtare, veçanërisht për dosjet e profilit të lartë. „SPAK ka vijuar të dëshmojë pavarësi dhe të japë rezultate pozitive... Megjithatë, korrupsioni mbetet një sfidë reale“, theksohet në dokument.

Fushës së drejtave themelore, kërkohet më shumë për pronësi, pakica kombëtare dhe kushtë burgje. Regjistrimi i pronave dhe digjitalizimi i hartave kadastrale duhet të përfundojë pa vonesë.

Kriminialiteti i organizuar: bashkëpunimi ndërkombëtar është forcuar. Hetimet financiare rriten. Para rezultate në sekuestrimin e pasurive. Ende mungojnë dënime përfundimtare për trafikimin e drogës, pastrimin e parave dhe financimin e terrorizmit. Prokuroritë lokale duhen të forcohen më tej.

Demokracia kërkon reformë zgjedhore të plotë para zgjedhjeve vendore të 2027-së. Rekomandimet e OSBE/ODIHR dhe të Komisionit të Venecias vijojnë pa përgjigje. Dialogu politik mes mazhorancës dhe opozitës mungon. Kontrolli i Kuvendit mbi ekzekutivin është vetëm pjesërishëm.

Në politikën e jashtme, Shqipëria është plotësisht e përafërt me pozitat e BE-së. Pjesëmarrja në misionet e sigurisë është rritur. Mbështetja për Ukrainën vlerësohet pozitivisht. Samiti i ardhshëm i NATO-s do të ruhet në Tiranë. Forcat shqiptare kontribuojnë në EUFOR Althea dhe tashmë edhe në EUNAVFOR ASPIDES për sigurinë detare në Detin e Kuq, Oqeanin Indian dhe Gjirin Persik.