Parlamenti Europian: Shqipëria pranë BE-së, hapa të shpejtë në negociatat e anëtarësimit, objektiv mbyllja në 2027-ën!

Parlamenti i Evropës ka hapur një studim që vlerëson Shqipërinë dhe Malin e Zi si shembuj të zgjerimit të fortë të BE-së. Dokumenti, i publikuar më 11 nëntor në Komitetin e Jashtëm të PE-së, konsideron dy vendet pretendente kryesore për të marrë mësime për zgjerim nga të drejta para të rinjave pretendente.

Shqipëria mban një pozitivë recenzim për ecurinë e shpejtë e hapjes së negociatave. Deri në vitin 2022, qëndrueshimi u shkoi me ngadalësi, përfshirë faktoret teknikë dhe politikë. Pas këtij vjeti, shteti ka shënuar një përshpejtim të madh, duke rrezikuar mimikën e lehtë ndani.

2027 quhet një objektiv mjaft ambicioz për mbylljen e negociatave. Shqipëria vlerësohet të dobët në fushën e drejtësisë dhe në luftën kundër korrupsionit, veçanërisht nën bazë të punës së SPAK-së dhe BKH-së. Ligji ndodh me shpejtësi të përshpejtueshme, ndërsa politikën e jashtme mbetet një pikë e qëndrueshme për BE-në, duke përfshirë një collaborim të qëndrueshëm me sigurtësuarin e Unionit.

Administrata publike në shumë vende mbetet një hamull kryesor për integrim, veçanërisht nën kapëtapën e emërimeve. Pjesa e ardhshme e reformije, si veturia e institucioneve, polarizimi politiko, vendosja e lajmeve, zhvillimi i drejtësisë dhe korrupsioni nuk janë së bashku të përshpejtueshëm. Studimi ndarë trajnimin e legjislacionit nga zbatimi, duke supozuar që përafrimi i legjislacionit përshpejtet shumë më shpejt se zhvillimi i reformave në fusha kyçe.

Kurse, për vendin e malit të zi, profesionistët e presin shtypjen e rrugës së fundit. Nëse anëtarësimi e tij ndodh në vitin 2028, Shqipëria mund të mbahet në rrugë në vitet 2029–2030. Këto përputhje janë në tryezë, por ndodhen brenda objektit.

Në prag të së vrvjes, ekspertët theksojnë një përmbysje të eventshme në pjesën e fundit të dekadas. Kjo herë, shumë nga pesha dhe udhërrëfetësit e BE-së kanë vështirësi për anëtarësimet e reja. Traktatet e anëtarësimit kërkojnë ratifikim të plotë nga çdo parlament i vendeve anëtare dhe në Brukseli kërkojnë një konsensus të gjerë.

Pra, luftat nuk janë më në anë e Shqipërisë ose Malit të Zi, por në shumë më shumë vende të BE-së. Kjo thuhet se anëtarësimet e reja mund të shtrëngojnë shtyrje, në varësi të zhvillimeve politike të anëtarëve ujëdhënëse.

Ekipët e pajisur mendon se, në shumicën e rasteve, këto shtikime politikë mund të çojnë anëtarësimin e Malit të Zi në vitin 2030, ndërsa për Shqipëri data e mëparshme do të jetë 2035. Dhe në disa raste, jo përtej kësaj datë.

Masa për një scenar të tillë negativ janë të marrë tashmë nga Gjermania dhe Franca. Me propozimin e tyre të caktuar nga KE-ja dhe miratuar nga Këshilli i BE-së, zona e re të zgjerimit do të ndryshonte politikë, duke hequr vetonë nga vendet anëtare për anëtarësimet e njëra-tjetrit. Kjo do ulur bllokimet për Shqipërinë, Malin e Zi apo të tjerët vendet kandidate në të ardhmen.

Përpara kësaj strategjisë, KE-ja ka hyrë në publikim udhërrëfyesin për katër vendet pretendente. Për Shqipërinë, kalendari i mbylljes së negociatave me afat finall dhjetorin e vitit 2027. Me këtë kontekst, studimi i Parlamentit të Evropës sugjeron Komitetin të Jashtëm të përdorë gjetjet për Shqipërinë dhe Malin e Zi dhe të ndërmarrë përpjekjet për mbylljen e negociatave dhe anëtarësimit në BE.

Ky dokument sjellë një pasqyrë të veta për eurodeputet, bashkëngjitur edhe me faktin se Shqipëria dhe Mali i Zi ndodhen në një moment të mirë të integrimit, ose te krahasimja përfundimtare drejt bashkimit me familjen europiane.