Paralajmërimi i BSH: Ulja e pragut të TVSH-së për bizneset e vogla mund të rrisë çmimet

Titulli: Paralajmërimi i BSH: Hyrja e TVSH-së në bizneset e vogla mund të rrisë çmimet

Banka e Shqipërisë shpreh sot një shqyrtim pozitiv për projektin e vitit 2027, por thekson se plani i të ardhurave qëndron në kufirin e sipërm të projeksioneve të makroekonomike.

Zëvendësguvernatorja e Dytë, Natasha Ahmetaj, e shpreh këtë në Komisionin Kuvendor për Ekonomie, Punësim dhe Financat, duke theksuar se rrezikët që janë lidhur supozitetit së skenarit bazë mbeten relevante dhe duhet të përcaktohen.

“Devijimet potenciale nga supozimet kërkojnë adoptimin e planeve të kontingjencës dhe potencialisht marrjen e masave shtesë, në varësi të shmangies së tyre nga skenarët bazë. Ne gjykojmë që, në çdo rast kur do të jetë i nevojshëm korrektimi fiskal i bazuar në kahun e shpenzimeve, me qëllim respektimin e limitit të deficitit buxhetor, duhet ndjekur një rend prioritar në kryerjen e shpenzimeve që sigurojnë eficiencë më të lartë,” tha ajo.

Lidhur me masat e propozuara fiskale, veçanërisht ndryshimet e rëndësishme të propozuara në nivelin e TVSH-së, Banka e Shqipërisë tha se efektet do të varen nga masa e transmetimit në çmimet finale, pa përjashtuar që këto ndryshime të mund të ndikojnë në pritjet inflacioniste të aktorëve ekonomikë.

“Ulja e TVSH-së për disa ushqime bazë dhe reduktimi i normës së taksimit të karburanteve pritet t’u shtuajnë në kahun rënës mbi çmime, ndërkohë që rritja e përgjithshme e TVSH-së dhe reduktimi i pragut të xhiros për përfshirjen e bizneseve në skemën e TVSH-së mund të japin ndikim të kahut të kundërt.

Në tërësini, ne vlerësojmë se ndikimi neto do të varet nga pesha dhe shkalla e transmetimit te çmimet finale të konsumit. Po ashtu, dëshirojmë të theksojmë se ndikimi i drejtpërdrejtë i ndryshimeve të taksave në inflacion ka natyrë të përkohshme. Megjithatë, efektet më të qëndrueshme mund të shfaqen nëse këto ndryshime ndikojnë në pritjet për inflacionin, kërkesat për paga apo sjelljen e bizneseve në përcaktimin e çmimeve,” tha Zv/guvernatorja Ahmetaj.

Në sugjerimet e saj për të ardhmen, Banka e Shqipërisë përsëriti nevojën e një planifikimi dhe realizimit më të njëtrajtshëm të shpenzimeve buxhetore, e sidomos të realizimit të investimeve, gjatë vitit. Kjo praktikë do të mundësonte përdorimin më efikas të burimeve publike, si dhe zbutjen e luhatjeve të likuiditetit dhe të kërkesës agregate.

Një tjetër sugjerim që përsërit edhe këtë vit nga Banka e Shqipërisë është reformimi i sistemit të pensioneve.

“Në një perspektivë më afatgjatë, trendet e pafavorshme demografike, si plakja e popullsisë, emigracioni dhe rënihja e popullsisë në moshë të punës, priten të shtojnë presionet mbi financimin e skemave të sigurimeve shoqërore dhe shëndetësore, duke thelluar sfidat për qëndrueshmërinë e financave publike. Kjo nënvijëzon rëndësien e vijimit të reformave.

Banka e Shqipërisë inkurajon vijimin e përpjekjeve për reformimin e sistemit të pensioneve, me synim vendosjen e një ekuilibri të qëndrueshëm ndërmjet nivelit të përfitimeve dhe kapaciteteve financiare të skemës. Në veçanë, vlerësojmë të rëndësishëm shqyrtimin e mundësive për përshtatjen graduale të parametrave të skemës publike dhe zgjerimin e bazës së kontribuuesve, si dhe zhvillimin e mëtejshëm të skemave plotësuese të pensioneve, në vijim të nismave të ndërmarra.

Paralelisht me to, është e nevojshme edhe përfshirja sistematike të projeksioneve demografike dhe e vlerësimeve të qëndrueshmërisë së skemave të pensioneve dhe të sigurimit shëndetësor në planifikimin fiskal afatmesëm dhe afatgjatë,” tha ajo.

Gjithashtu, Banka e Shqipërisë thekson se, në një mjedis ekonomik financiar i karakterizuar nga pasiguria e larta dhe rrezika të shtuara, forcimi i mëtejshëm i mekanizmave për identifikimin, vlerësimin dhe administrimin e rreziqeve fiskale është i rëndësishëm.

“Ne gjykojmë se vëmendje e veçantë duhet t’i kushtohet ndikimit që mund të kenë mbi treguesit buxhetorë dhe trajektoren e borxhit publik, zhvillimet më pak të favorshme ekonomike dhe ndryshimet në kushtet e financimit.

Në këtë drejtim, rritja e përdorimit të analizave të ndjeshmërisë dhe e skenarëve alternativë në planifikimin buxhetor, si dhe identifikimi në kohë i masave për përballimin e rreziqeve të mundshme, do të ndihmonin në rritjen e qëndrueshmërisë së financave publike dhe ruajtjen e aftësisë së politikës fiskale për t’iu përgjigjur goditjeve,” tha Zv/guvernatorja Ahmetaj.