Një vit nga vrasja e gjyqtarit Astrit Kalaja, magjistratët reagojnë: Ende pa statusin “Dëshmor i Atdheut”, procedurat zvarriten!

Një vit nga vrasja e gjyqtarit Astrit Kalaja, magjistratët reagojnë: Ende pa statusin "Dëshmor i Atdheut", procedurat zvarriten!

Një vit pas vrasjes së gjyqtarit Astrit Kalaja, magjistratët shqiptarë kanë ngritur zërin për mungesën e statusit dhe për sigurinë në drejtësi. Reagimi erdhi nga Unioni i Gjyqtarëve, Shoqata Kombëtare e Gjyqtarëve dhe Shoqata e Prokurorëve të Republikës së Shqipërisë.

Në qëndrimin e tyre, organizatat theksojnë se edhe pas 12 muajsh, gjyqtarit të ndjerë nuk i është njohur statusi "Dëshmor i Kombit". Sipas tyre, vonesat kanë vazhduar. Kjo ka ndodhur për një magjistrat të vrarë gjatë ushtrimit të detyrës.

Më 6 tetor 2025, Astrit Kalaja u qëllua për vdekje me armë zjarri. Ngjarja ndodhi teksa ai kryente detyrën. Vrasja u krye brenda sallës së gjyqit. Aty, siguria duhet të jetë më e garantuar se kudo.

Në deklaratën e përbashkët, magjistratët shprehen se nderojnë kujtimin e kolegut dhe qëndrojnë pranë familjes së tij. Por, siç nënvizojnë ata, vetëm përkujtimi nuk mjafton.

"Një vit pa gjyqtarin Astrit Kalaja. Një vit pa përgjigje", thuhet në deklaratë. Procedurat për njohjen e statusit "Dëshmor i Atdheut" vijojnë të zvarriten. Zvarritja, sipas magjistratëve, i ka detyruar familjarët t'i drejtohen gjykatës për ta kërkuar këtë të drejtë.

Situata e fëmijëve të tij mbetet po ashtu pa zgjidhje. Njëri prej tyre është i mitur. Për ta nuk është parashikuar asnjë trajtim i veçantë nga institucionet. Kërkesat e magjistratëve për masa lehtësuese kanë mbetur pa përgjigje.

Siguria në gjykata dhe prokurori nuk ka ndryshuar. Një vit pas vrasjes brenda sallës së gjyqit, ende nuk ka një strukturë policore të dedikuar për këto institucione. Mungon një mekanizëm për vlerësimin e kërcënimeve dhe për mbrojtjen e magjistratëve. Mungon edhe një kuadër i ri ligjor për sigurinë e sistemit të drejtësisë. Reagim konkret dhe i qëndrueshëm nga autoritetet kompetente nuk ka pasur.

"Nëse një gjyqtar nuk është i sigurt në sallën e gjyqit, sa i sigurt është qytetari që hyn në të?", pyesin magjistratët në deklaratë. Sipas tyre, sulmi ndaj Kalasë ishte sulm ndaj të gjithë sistemit. Ai cenoi gjykatën që jep vendime dhe qytetarin që kërkon drejtësi.

Magjistratët thonë se e njohin mirë këtë rrezik. Çdo ditë ata trajtojnë dosje për krime të rënda, krim të organizuar dhe korrupsion. Shpesh, bashkë me familjet, bëhen shënjestër e kërcënimeve dhe presioneve.

Kujtimi i Astrit Kalasë, theksojnë ata, nuk mund të mbetet vetëm homazh. Dinjiteti i shtetit kërkon veprim.

Për këtë arsye, tre organizatat i kërkojnë institucioneve shtetërore që pa vonesë të njohin statusin "Dëshmor i Atdheut" për gjyqtarin Kalaja. Kërkojnë gjithashtu trajtim dinjitoz institucional për familjen dhe fëmijët e tij. Ndër kërkesat janë ngritja e një strukture të posaçme policore për gjykatat dhe prokuroritë, krijimi i një mekanizmi efektiv për vlerësimin e rrezikut dhe mbrojtjen e magjistratëve të kërcënuar bashkë me familjet e tyre, si dhe miratimi i një kuadri ligjor gjithëpërfshirës për sigurinë e institucioneve të drejtësisë.

"Siguria e magjistratit nuk është privilegj. Është garanci për çdo qytetar që kërkon një drejtësi pa frikë dhe pa presion", thuhet më tej në deklaratë. "Një vit më parë humbëm një koleg. Shteti nuk duhet të presë humbjen e një tjetri për të vepruar. I paharruar qoftë kujtimi i gjyqtarit Astrit Kalaja!".