Makinat me targa të huaja, ja si do të paguhen rrugët në Shqipëri dhe çfarë parashikohet për targat shqiptare

Shqipëria ben një sistem të ri për pagesën e rrugëve. Nismi që fillon nga 1 janari 2027, nga çmimet e naftës dhe benzinës, jep shkesë për mungesë taksës së qarkullimit. Depozitimi për këtë projekt lëviz në Kuvend, nga deputeti socialist Adi Qose.

Projekti synon të shmangë një procedurë shtesë për drejtuesit shqiptarë. Automjetet me targa të huaja do të kontribuojnë për përdorimin e infrastrukturës rrugore shqiptare. Për mjetet e regjistruara në vend, pagesa do të përfshihet në taksën vjetore të automjeteve.

Drejtorët e makineve të regjistruara jashtë shtatzënisë do ta pivinë me vinjetë për të përdorur rrjetin rrugor kombëtar. Vegjetet mund të blihen në pikën e kalimit kufitar ose nëpërmjet platformave elektronike, edhe më para mbërritjes. Për automjetet e lehta, do të jenë plotësuar periodet e vlefshme: një ditë, 10 ditë, 30 ditë dhe një vit. Kjo do të jepë turistëve dhe shtetasve të huaj të zgjedhin pagesën sipas kohëzgjatjes së përdorimit.

Çmimet përfundimtare nuk janë përcaktuar ende. Projekti vendon kufirin maksimal në raport me tarifën vjetore. Për mjetet e lehta, tarifa ditore nuk mund të kalojë 9% të tarifës vjetore, e 7-ditore 11%, e 10-ditore 12%, e 30-ditore 19% dhe e 60-ditore 30%. Vlerat konkrete në lekë, kategoritë e automjeteve dhe mënyra e përllogaritjes do të përcaktohen më vonë me vendim të Këshillit të Ministrave.

Për autobusët parashikohen tarifa të veçanta, ndërsa automjetet e rënda të transportit të mallrave do të kenë një sistem të përkohshëm vinjetash deri në fund të vitit 2029.

Për pronarët e automjeteve të regjistruara në Shqipëri, projekti nuk parashikon blerjen e një vinjete të veçantë në kufi apo në internet. Pagesa vjetore për përdorimin e rrugëve do të integrohet në taksën vjetore të mjeteve të përdorura. Ky mekanizëm synon të shmangë një procedurë shtesë administrative për drejtuesit shqiptarë. Megjithatë, ndikimi financiar do të varet nga tarifat dhe ndryshimet përfundimtare që do të miratohen.

Projekti parashikon shmangjen e pagesës së dyfishtë për të njëjtin segment rrugor. Prandaj, rrugët me koncesion, tunelet, urat dhe segmentet e tjera që kanë tarifa të veçanta nuk do të përfshihen në rrjetin e vinjetës. Gjithashtu, qeveria mund të miratojë lehtësime ose përjashtime për automjetet elektrike, ata me hidrogjen, mjetet me emetime të ulëta, motomjetet dhe automjetet e regjistruara në shtetet kufitare. Këto përjashtime nuk janë automatike, por do të varen nga vendimet e ardhshme të Këshillit të Ministrave.

Zbatimi i sistemin do të mbështetet edhe në teknologji. Kamerat dhe pajisjet automatike për leximin e targave do të kontrollojnë nëse automjetet kanë vinjetë të vlefshme. Drejtoria e Përgjithshme e Shërbimeve të Transportit Rrugor do të administrojë sistemin elektronik, ndërsa Enti Kombëtar i Operimit Rrugor do të përgjigjet për shitjen dhe mbledhjen e të ardhurave.

Për automjetet që përdorin rrugët pa vinjetë, projekti parashikon gjobë sa vlera e tarifës mujore ose 30-ditore për kategorinë përkatëse. Krahas gjobës, drejtuesi do të duhet të blejë edhe vinjetën.

Për momentin, ndryshimet mbeten në fazën e projektligjit dhe duhet të miratohen nga Kuvendi. Edhe nëse miratohen, detyrimi për pagesën e vinjetës nuk do të nisë automatikisht më 1 janar 2027. Data e zbatimit, tarifat konkrete dhe procedurat do të përcaktohen me vendime të mëtejshme të qeverisë.

Nisma synon të ndryshojë mënyrën se si financohet përdorimi i rrugëve kombëtare, duke përfshirë në skemën e pagesave edhe automjetet që hyjnë në Shqipëri me targa të huaja.