Kush është “Kobra”? Gjurmët e snajperistit të Rusisë çojnë në Bosnje

Kush është “Kobra”? Gjurmët e snajperistit të Rusisë çojnë në Bosnje

Një burrë me nofkën “Kobra”, i veshur me uniformë ushtarake dhe me një maskë të zezë që i mbulonte pjesën e poshtme të fytyrës, u shfaq në televizionin rus në fillim të shtatorit. Ai thotë se duhet t’ia kthejmë Rusisë borxhin për gjithçka që ka bërë për ne ndër vite.

Në dokumentar, ai prezantohet si snajperist me origjinë nga Bosnje dhe Hercegovina. Hulumtime të Radios Evropa e Lirë zbuluan gjurmë që çojnë te Petar Popoviq nga Derventa, i cili kërkohet nga drejtësia e Bosnje dhe Hercegovinës.

Sipas dokumentarit, “Kobra” shkoi për të luftuar në Ukrainë në fund të vitit 2022, së bashku me Marko Matoviqin, një vullnetar nga Serbia. Ai u vra në fillim të vitit 2025, gjatë luftimeve në rajonin rus të Kurskut. Dokumentari rus u transmetua për herë të parë më 6 shtator në televizionin Zvezda. Bashkimi Evropian e sanksionoi këtë kanal në vitin 2023, me arsyetimin se kontrollohet nga Ministria ruse e Mbrojtjes dhe përhap propagandë për agresionin rus kundër Ukrainës.

Dokumentari i lidh marrëdhëniet historike ndërmjet serbëve dhe rusëve, përfshirë luftërat e viteve ‘90 në ish-Jugosllavi. Pjesëmarrja e sotme të vullnetarëve serbë në luftën e Rusisë kundër Ukrainës është paraqitur si një mënyrë për t’ia kthyer Rusisë ndihmën që, sipas narrativit të dokumentarit, ua ka dhënë serbëve ndër vite.

“Nuk mund të thuash thjesht ‘faleminderit’ dhe të vazhdosh tutje. Prandaj, shkova të luftoj dhe do të luftoj deri në fund”, thotë “Kobra” në dokumentar.

Dokumentari thuhet se ai ka përvojë luftarake dhe arsimim të lartë ushtarak. Ai ka shërbyer për vite me radhë në një njësi elitare të Ushtrisë së Serbisë, pra përgjegjëse për mbrojtjen e zyrtarëve më të lartë shtetërorë. Aty, ai kujton se ishte njohur me Matoviqin gjatë stërvitjeve ushtarake në Serbi dhe si kishte qenë dëshmitar i vrasjes së tij gjatë luftimeve në rajonin rus të Kurskut.

Dokumentari është shpërndarë edhe në profilin e Instagramit me emrin kobrasniper333. Personi që komunikon përmes këtij profili, i konfirmoi REL-se se është ushtari i njohur si “Kobra”, që shfaqet në dokumentar. Ai nuk e zbuloi identitetin e tij të plotë dhe nuk pranoi të zhvillonte një intervistë përmes video-thirrjes.

Të dhënat që “Kobra” dha për veten, përputhen me ato të Petar Popoviqit, për të cilin REL ka raportuar më herët, dhe të cilin Prokuroria e Bosnje dhe Hercegovinës e kërkon për shkak të bashkimit me ushtrinë ruse. Ai tha se ka lindur në vitin 1988 dhe ka konfirmuar se është nga Derventa, në veri të Bosnje dhe Hercegovinës. Këto të dhëna përputhen me informacionet zyrtare për Popoviqin, të siguruarta nga REL-i.

Ai tha se është larguar nga qyteti i lindjes në vitin 2002, por nuk ka pranuar të tregojë se në cilën brigadë të ushtrisë ruse shërben aktualisht. Dokumentarin rus e ka shpërndarë edhe në kanalin e tij në YouTube, me emrin “VDV-sniper”. Në vitin 2019, kanali kishte publikuar dy video, ku duket me një motoçikletë në Derventa.

Gjurmët që çojnë te Popoviqi

Në maj të vitit 2025, Prokuroria e Bosnje dhe Hercegovinës i kërkoi Gjykatës së vendit lëshimin e një fletarrestimi ndërkombëtar për Popoviqin. Pas kësaj, kërkesa iu dërgua INTERPOL-it. Organizata ndërkombëtare e policisë e refuzoi kërkesën e Bosnje dhe Hercegovinës, duke iu referuar rregullit që ia ndalon përfshirjen në raste me karakter politik, ushtarak, fetar ose racor. Kjo bëhet e ditur në një dokument që REL e siguroi më herët.

Prokuroria e Bosnje dhe Hercegovinës konfirmoi për REL-se se rasti kundër Popoviqit mbetet i hapur dhe se po ndërmerren veprime për gjetjen e tij dhe ndjekjen penale. Siç konfirmuan për REL-in burime të sigurisë ukrainase, Popoviq nënshkroi një kontratë me forcat ruse më 17 gusht 2023, por nuk dihet se kur dhe në çfarë rrethanash është larguar nga Bosnje dhe Hercegovina.

Në Facebook, REL-i gjeti një profil me emrin “Petar (Kobra) Popoviq”, ku postimet nuk janë të dukshme. I vetmi informacion i disponueshëm është se ai ka studiuar në Akademinë Ushtarake në Beograd, por REL-i nuk arriti ta konfirmonte këtë të dhënë me institucionin përkatës.

I pyetur nga REL-i nëse është Petar Popoviq, “Kobra” nuk dha përgjigje, por as nuk e mohoi këtë gjatë komunikimit të mëtejshëm. Ai konfirmoi se ishte në dijeni që, vitin e kaluar, i ishte kërkuar INTERPOL-it që ta shpallte në kërkim ndërkombëtar. “Në INTERPOL nuk janë budallenj. Edhe ata e kuptuan se çfarë qëllimi fshihej pas kësaj kërkese. Përndjekje mbi baza kombëtare”, shkroi ai në komunikimin me REL-in.

I pyetur nëse ka frikë se mund të ndiqet penalisht në Bosnje dhe Hercegovinë për shkak të bashkimit me ushtrinë ruse. Ai tha se nuk ka qenë në Derventa që tetë vjet dhe se nuk ka arsye të kthehet në Bosnje dhe Hercegovinë. Ai pretendoi, gjithashtu, se ka marrë shtetësinë ruse dhe ka hequr dorë nga ajo e Bosnje dhe Hercegovinës. Megjithatë, REL-i nuk arriti t’i verifikonte në mënyrë të pavarur këto pretendime.

Personazhi kryesor i dokumentarit

Në fotografitë dhe videot e publikuara, “Kobra” shfaqet me një maskë që mban një emblemë të ngjashme me simbolin e njësisë speciale të policisë ushtarake serbe, “Kobrat”. Ministria e Mbrojtjes e Serbisë nuk pranoi të komentonte për këtë çështje.

Pasi “Kobra” u shfaq në dokumentarin rus në fillim të shtatorit, për të foli edhe producentja Ekaterina Gabel, në një intervistë për televizionin rus, më 16 tetor. Ajo tha se fillimisht ishte planifikuar që “Kobra” të ishte personazhi kryesor i dokumentarit, por ai kishte këmbëngulur që në qendër të jetë Matoviqi, bashkëluftëtari i tij i vrarë.

Gabel e përshkroi “Kobrën” si ushtarak profesionist, oficer dhe të diplomuar në Akademinë Ushtarake në Beograd. Megjithatë, REL-i nuk arriti t’i verifikonte në mënyrë të pavarur këto pretendime. “Kobra” ishte shfaqur edhe më herët në mediat ruse. Në vitin 2025, fondacioni rus “Tras”.