Kryeministri Carney: Kanadaja synon të bëhet ‘anëtari i parë i asociuar’ i BE-së deri në qershor 2027

Kryeministri kanadez Mark Carney shpalli pas samitit dypalësh në Montreal që Kanadaja dhe Bashkimi Evropian synojnë të mbarojnë negociatat për statusin e "anëtarit të asociuar" deri në qershor 2027. Ky status, që nuk ka bazë ligjore në traktatet e BE-së, synon të afrojë dy aleatët në tre fusha kryesore: politikë, programe dhe qeverisje, megjithatë detajet praktike do të përfundohen në mës të ardhmen.

Para mbledhjes, Gjermania kishte refuzuar termin "anëtar i asociuar" gjatë përgatitjes së një deklarate të përbashkët. Teksti finali i referohet një "bashkëpunimi gjithnjë e më të ngushtë", por Carney mbeti i vendosur të vijojë me vizionin e tij.

"Ne po punojmë për partneritetin më të thellë të mundshëm jashtë anëtarësimit, duke qenë se gjeografia na vendos bashkë", u shpreh Carney në konferencën për shtyp. "Në muajt e ardhshëm do të përcaktojmë substancën, shkallën dhe fushat e veprimit të këtij modeli të ri."

Presidentja e Komisionit, Ursula von der Leyen, theksoi përfitime të menjëhershme: integrim të plotë në programat Horizon dhe Erasmus, me kredi mbështetëse prej 90 miliardë euro për Ukrainën. Samiti zgjeroi bashkëpunimin edhe në tregti dixhitale, energji, lëndë para kritike, superkompjuterë, inteligjencë artificiale dhe teknologji satelitore.

"Koncepti i anëtarit të asociuar është territor i panjohur, por kemi ambicion, besim dhe kreativitet për ta ndërtuar së bashku", tha von der Leyen.

Komisioni dhe qeveria kanadeze do të mbajnë takim kolegjial me kabinetin në pranverë për të detajuar propozimin. Carney pritet të marrë pjesë në samitin e lidereve të BE-së në qershor, ku shpreson të mbarojë negociatat.

Mbetet e paqartë procedura e ratifikimit në të gjithë Evropën. Carney ka paralajmëruar që do të vijë propozimi për votim në parlamentin kanadez.