Komisioni për Kulturën diskuton sot në Kuvend projektligji për të “Drejtën e autorit”!

Komisioni i Kulturës në Kuvend shqyrtoi sot projektligjin për të drejtën e autorit, i cili synon të adresojë problematikën e përfitimeve financiare për artistët nga veprat e tyre.

Qytetarët shijojnë muzikën dhe filmet në bare dhe restorante, por krijuesit rrallë herë përfitojnë nga kjo përdorim. Kjo mangësi ishte në qendër të diskutimit të sotëm në Komisionin për Kulturën, Turizmin dhe Diasporën.

Deputetët u ndalën tek amendimet e propozuara në projektligjin "Për të drejtat e autorit" nga Këshilli i Ministrave. Gjatë seancës, u tha se aktorët, këngëtarët dhe shkrimtarët nuk marrin ende pagesa të drejta për punën e tyre.

"Sot aktorët, këngëtarët, artistët, shkrimtarët, nuk kanë arrritur të marrin para nga përdorimi i veprave të tyre sepse kemi çaluar si sistem", u shpreh deputetja Ina Zhupa, kryetare e Komisionit.

Problematika u ilustrua edhe me raste konkrete. Drejtori i Arkivit Qendror të Shtetit, Eljan Tanini, denoncoi keqpërdorimin e materialeve arkivore në rrjetet sociale. Ai theksoi se mungon një mekanizëm efektiv për mbrojtjen e pronësisë intelektuale.

"Problemi nuk është te mënyra si e japim ne materialin, problem është te ata që duan te keqpërdorin materialin", deklaroi Tanini. Sipas tij, videot unike të Arkivit ripublikohen pa leje dhe krijuesit kërcënohen për t'i hequr ato.

Nënkryetari i Komisionit, Erion Malaj, foli nga përvoja personale si bir artistësh. Ai e cilësoi projektligjin si një detyrim moral dhe financiar ndaj trashëgimisë kulturore të vendit.

"Për mua është ligj i veçantë sepse jam rritur me vështirësitë që hasin artistët", u shpreh Malaj. Ai shprehu bindjen se miratimi i këtij akti ligjor do të ndihmojë në shlyerjen e një borxhi të vjetër ndaj komunitetit të artit.

Diskutimi nxori në pah edhe mangësitë e zbatimit. Sanksionet aktuale ndaj bizneseve që përdorin muzikë pa paguar konsiderohen të papërfillshme. Shumë pronere bare preferojnë të paguajnë gjobën minimale sesa tarifën e rregullt të autorit.

Komisioni trajtoi edhe aspekte të ligjit të ri për kinematografinë. Juristja Juela Dollapaj vlerësoi se drafti i ri parashikon mekanizma të rinj mbrojtës, përfshirë edhe administrimin e të drejtave digjitale.

Drejtoresha e Drejtorisë së të Drejtës së Autorit, Borana Ajazi, u shpreh se projektligji është inovativ. Ai adreson të drejtën editoriale dhe krijon struktura të reja procedurale për luftimin e përdorimit të paligjshëm të veprave.

Ndryshimet e propozuara përfshijnë rregullimin e formave të reja të transmetimit në mjedisin digjital. Synohet forcimi i bashkëpunimit ndërinstitucional dhe me homologët në Bashkimin Evropian. Grupet e interesit u ftuan të japin kontributin e tyre në fazat e mëtejshme të hartimit.