Kanadaja shqyrton statusin e “anëtarit të asociuar” në BE, mes tensioneve me SHBA-në

Zyrtarët kanadezë dhe evropianë diskutojnë një hap të pazakontë diplomatik. Ata shqyrtojnë krijimin e një kategorie të re në Bashkimin Evropian, që do t’i jepte Kanadasë statusin e "anëtarit të asociuar". Ky shqyrtim vjen në një moment kritik për marrëdhëniet midis Ottawas dhe Uashingtonit.

The Wall Street Journal, duke cituar burime nga qeveria kanadeze dhe institucionet evropiane, raporton se Kryeministri Mark Carney është i interesuar të thellojë lidhjet me bllokun. Opsioni i diskutuar parashikon një lidhje shumë më të ngurtë se marrëveshjet aktuale, por pa arritur në anëtarësim të plotë. Një status i tillë nuk ekziston aktualisht në traktatin e BE-së. Megjithatë, Brukseli thuhet se është i hapur ndaj ideve novatore.

Lajmi sipas burimeve ka lidhje të drejtpërdrejtë me fjalimin që kryeministri Carney do të mbajë të enjten në Parlamentin Evropian në Strasburg. Atje, pritet të paraqitet një vizion i ri për bashkëpunimin Kanada-BE. Ky theksim vjen në një kohë kur Ottawa është e përfshirë në një luftë tregtare të ashpër me Shtetet e Bashkuara. Tarifat e larta amerikane dhe retorika politike kanë dëmtuar seriozisht marrëdhëniet ndër-oceanike.

Si rrjedhojë, Kanadaja po kërkon alternative. Diskutimet me Brukselin përfshijnë bashkëpunim të zgjeruar në tregti, energji, inteligjencë artificiale, mbrojtje dhe furnizime me minerale kritike. Po ashtu, sipas gazetës amerikane, palët shkëmbejnë ide për projekte infrastrukturore të mëdha, si kabllot nënujore të të dhënave dhe rrjete satelitore.

Një nga objektivat kryesore të Kanadasë është rritja e eksporteve të energjisë drejt Evropës. Kjo do të ndihmonte në diversifikimin e tregjeve dhe reduktimin e varësisë nga furnitorët e tjerë. Megjithatë, rruga drejt një statusi të ri nuk është e thjeshtë. BE-ja ka rregulla strikte. Çdo ndryshim i rëndësishëm në marrëdhëniet me partnerët do të kërkonte një proces të gjatë e të komplikuar.

Sidoqoftë, politika e administratës Trump mund të shtyjë bllokun evropian drejt një fleksibiliteti të ri. Kërcënimet e ndërsjella tregtare midis Uashingtonit dhe aleatëve të tij kanë hapur një debat mbi formatet e reja të bashkëpunimit ndërkombëtar. Ideja e një statusi "anëtari të asociuar" u propozua fillimisht nga Kancelari gjerman Friedrich Merz për Ukrainën. Tani ajo konsiderohet e zbatueshme edhe për Kanadanë.

Në një sinjal të qartë afërsie, presidenti francez Emmanuel Macron dhe kryeministri Carney do të vizitojnë së bashku javën e ardhshme ishullin francez të Saint-Pierre-et-Miquelon. Ky territor ndodhet vetëm 20 kilometra nga bregdeti kanadez. Vizita është cilësuar nga Elize si një dëshmi mbështetjeje për marrëdhëniet franko-kanadeze.

Vizita vjen si një përgjigje ndaj një postimi të fundit të Presidentit Trump në rrjetin Truth Social. Ai kishte publikuar një hartë të Amerikës së Veriut, ku flamuri amerikan shfaqej mbi territore franceze. Në hartë përfshiheshin Saint-Pierre-et-Miquelon, Guadeloupe dhe Martinique.

Pallati Élysë shpjegoi se udhëtimi do të theksojë vlerat e përbashkëta midis dy vendeve, si liria, demokracia dhe sundimi i ligjit. "Në një botë ku po rikthehet politika e fuqisë dhe tensionet gjeopolitike," u theksua në deklaratë, "Franca dhe Kanadaja kanë një synim të përbashkët: të ruajnë aftësinë e tyre për veprim të pavarur." Kjo do të jetë vizita e parë e një kryeministri kanadez në këtë arkipelag që nga viti 2014.