Humbi!

Zgjedhjet parlamentare në Serbi mbaruan me një kthesë historike: Aleksandar Vuçiq pranoi humbjen vetëm 90 minuta pas mbylljes së kufijve të votimit, në orën 20:00. Pjesëmarrja kaloi 70 për qind, një vlerë që nuk u shihej që nga votimet presidenciale të vitit 2000, kur u rrëzua Sllobodan Millosheviqi. Diaspora serbe, e ndryshuar në shtete funksionale, mbështeti gati të plotë Listën Studentore, forcën e re që kërkoi largimin e Vuçiqit nga pushteti. Reagimi i regjimit: pengesa të reja. Në Zürich, qytetarët u shtrënguan më shumë se shtatë orë para konsullatës. Në Kanada, qendrat hapën në orën 02:00 natës, për t'i përshtatur orarin e Beogradit.

Irregularitetet ishin të dukshme. Sipas organizatës CRTA, zëvendëskryetari i një komisioni zgjedhor në Despotovac ngriti dy fletëvotime. Rrahje, blerje votash dhe fotografime të fletëvoteve u raportuan nga vende të ndryshme. Gjatë 8 për qind të kufijve u votua pa dokumente të vlefshme, ndërsa 30 për qind kishin probleme me llambat ultravjollcë. Në një qendër votimi, njerëzit e radhës tallën Dragan J. Vuçiçeviqin, botuesin e "Informerit" dhe një nga zërat kryesore të propagandës së regjimit, duke i thirrë "kalë" të autokratit.

Mbrëmje, qindra njerëz me rroba të zeza dhe maska u mblodhën në "Caciland", sheshin e njohur të Beogradit ku Vuçiqi tubonte përkrahësit e tij, shpesh të dhunshëm. Lista Studentore thiroi të rinjtë të shmangin vendet ku pritej prezenca e policisë dhe e anëtarëve të SNS-së, për të shmangur provokime. Kryeministri hungarez, Peter Magyar, postoi një fotografi me qebapë në X, theksoi "zgjedhje të rëndësishme" në Serbi. Votat e tij mund të jenë vendimtare nëse kufizimet mes koalicioneve do të jenë të ngushta. Magyar ka historik përplasjesh me Vuçiqin, aleat të ngushtë të Viktor Orbanit.

Në Luginën e Preshevës, ku shumica është shqiptare, pjesëmarrja duket e ulët. Kjo mund të dëmtojë koalicionin e pakicës, i cili fitoi dy mandate. Ata dy deputetë ishin përcaktues për formimin e qeverisë, por projekcionet e para tregojnë se opozita e re do të mbijetojë 126 mandate.

Frika që Vuçiq do të mohonte rezultatin duket e zhdukur. Mijëra qytetarë dolën në rrugë për të festuar. Rrënjët e kësaj kthese tëken në 1 nëntor 2024, kur streha e betonit e stacionit hekurudhor të Novit Sadit u shemb, duke vrarë 16 njerëz. Punimet joprofesionale, fruta e korrupsionit dhe keqqeverisjes, sipas kritikëve, ndezën protestat më të mëdha që nga 2000. Për 14 vjet, Vuçiq luajti dy loja me Kosovën: mori pjesë në dialogun e Brukselit por e kundërshtoi pavarësinë, financoi institucione paralele serbe dhe mbështeti Listën Serbe si vegël destabilizimi. Refuzoi të nënshkruante marrëveshjen e Ohrit, duke pretenduar dhembje dorash, ndërsa BE-ja theksoi se marrëveshja vlente edhe pa parafin e tij.