“Gati paketa me 6 instrumente kundër anarkisë”, Rama: Mercenarë nga Spanja në protestën e djeshme

Kryeministri Edi Rama ka shpallur një paketë ligjore me gjashtë masë për të ndërcuar protestat e dhunshme që nga disa ditë lëvizinë qytetin e Tiranës. Në një konference për shtyp, ai i paraqiti instrumentet si një përgjigje të koordinuar kundër atyre që, sipas tij, synojnë të pengosin funksionimin e qeverisë dhe të pengojnë popullin shqiptar.

Mes masave kryesore figurojnë dëmshpërblimi i bizneseve të prekur, detyrimi i dëmtuesve të pagesën e dëmeve dhe krijimi i një regjistri elektronik me identitetin e personave të përfshira në akte dhunash. Paketa përfshin edhe një kod etike për mësuesit e arsimit parauniversitar, ndryshime në kodin penal dhe në ligjin për tubimet, si dhe sanksione financiare për protestuesit që bllokojnë jetën e përditshme të qytetarëve.

Rama shpalli se, gjatë protestës së të shtunës, një grup njerëzish me bluza të bardha dhe maska kishin hyrë nga Spanja me status mercenarësh për të shtyrë dhunën. «Këta të maskuar treguan muskujt para Ministrisë së Arsimit», tha ai, duke theksuar se kushdo do të përpiqet të ushtrojë dhunë do të afrohet drejtësisë.

Sipas kërkesës së kryeministrit, puna për paketën është zhvilluar pas një punë intensive me partnerët europianë, duke u bazuar në jurisprudencën e Gjykatës Europiane dhe në koordinim me ekspertë italianë dhe francezë. Qëllimi është të mbrohet protesta qytetare, ndërsa dhuna të ndëshkohet dhe dëmi të paguhet nga shkaktari.

Një ligj i veçantë parashikon mbështetje financiare për bizneset e dëmtuara. Shteti do të mbulojë 100% të dëmeve për bizneset e vogla dhe 70% për ato të mëdha. Personat e identifikuar si autorë do të pagesin pjesën e tyre të gjobës. Në rast se dëmet vijnë nga të miturit, përgjegjësia kalon tek prindërit.

Dispozitat vlejnë për të gjitha grumbullimet. Rama theksoi se askush nuk dënohet për arsyen e protestimit, por për veprimet e dhunshme. «Kush zgjedh të qëndrojë në grup duke e ditur që përreth tij thyhet gjëra, do të përgjigjet me gjobë bashkë me ekzekutorët», tha ai. Gjobat arrijn deri në 500 mijë lekë të reja.

Ndryshimet në ligjin për tubimet (viti 2001) synojnë të përshtatshin me erën dixhitale. Policia do të ketë aftësi parandaluese për vende publike të ndjeshme dhe do të reagojë ndaj thirrjeve për dhunë në rrjetet sociale. Kur identikohet një posting i tillë, policia dërgon njoftim përfshirje të menjëhershme; nëse nuk fshihet, fillon ndjekja penale.

Përfaqësimi i maskuar në protestë do të kalojë në kodin penal. Aktualisht ligji e ndalon, por aplikimi ka qenë i vështirë. Ndryshimet e reja do të lejojnë identifikimin dhe ndjekjen më të lehtë.

Sanksionet për tubime pa leje dhe për mos-dëgjimin e urdhrave të policisë shkojnë deri në 500 mijë lekë për pjesëmarrës. Bllokimi i rrugës do të gjobitet me 5 mijë lekë. Me një vendim të Këshillit të Ministrave do të krijohen regjistri elektronik i personave të referuar ose nën hetim për krime kundër shtetit. Ky bazë do të administrohet nga Policia dhe do të ndalojë daljen e tyre nga vendi, duke njoftuar edhe autoritetet e huaja.

Kodi i etikës për mësuesit do të ndalojë ç marrjen e fëmijëve në protesta të paligjshme. Ai që e shkel do të pezullohet ose do të jashtohet nga puna.

Ndryshimet në kodin penal ndjekin standartet e BE-së. Ato ndëshkojnë dhunën, nxitjen, kanosjen dhe përndjekjen, duke mbrojtur shpjegisht protestën paqësore, kritikën politike, satirën dhe gazetarinë. Përdorimi i armëve ose sendeve të paligjshme sjell deri në dy vite burg. Shkatërrimi i pronës gjatë protestave dënohet më rëndë; dënimi më i madh vjen kur thirrja u drejtohet fëmijëve.

Fshehja e fytyrës në protestë ku ka dhunë sjell gjobë ose deri në gjashtë muaj burg. Nuk dënohet kush e zbulon fytyrën pas urdhrit të policisë. Dëmtimi i pronës dënohet me dyfish dënim kur preken shkolla apo institucione të tjera. Goditja kundër policësë apo qytetarëve rritet me një të tretë kur autorit është i maskuar.

Nxitja për dhunë në rrjetet sociale, plackitja dhe kanosja online do të jenë veprë penale. Dënimet rriten kur objektet janë fëmijë ose kur ndjeket dhunë fizike. Botimi i të dhënave personale që ekspotojnë individë për sulm do të bëhet vepër penale. Përdorimi i inteligjencës artificiale për të shkaktuar dëm do të ndeshë si kriminel, me përjashtim satirës. Kanosja ndaj funksionarëve, figurash publike dhe familjeve të tyre do të ketë dënime më të rëndë, duke përfshirë edhe formën dixhitale.