Bordi Drejtues i PISA-s në Tiranë/ Kumbaro: Siguria dhe mirëqenia e nxënësve në qendër të përgjegjësisë së këtyre ditëve

Ka nisur në Tiranë Mbledhja e Bordit Drejtues të PISA, me pëfaqësues të 91 vendeve. Për herë të parë vendi ynë bëhet mikpritës i një ngjarjeje me rëndësi mbi prioritetet dhe zhvillimin e vlerësimit ndërkombëtar të nxënësve gjatë tre ditëve me takime, panele dhe tryeza diskutimi mes përfaqësuesve të vendeve. PISA është një studim ndërkombëtar, i organizuar nga OECD, që mat aftësitë e 15-vjeçarëve në gjithë botën në lexim, shkencë dhe matematikë.

Ministrja e Arsimit Mirela Kumbaro përshëndeti ceremoninë e hapjes në të cilën mori pjesë edhe Drejtori për Edukimin dhe Aftësitë i OECD, Andreas Schleicher.

“Janë pikërisht të rinjtë ata që na mbledhin sot, për të diskutuar mbi të ardhmen e arsimit dhe sfidat e reja që sjell një botë ku gjithçka ndryshon me një ritëm të jashtëzakonshëm. Teknologjia dhe veçanërisht inteligjenca artificiale po e ndryshojnë mënyrën se si jetojmë, mësojmë, punojmë dhe ndërveprojmë me njëri-tjetrin. Qasjet e reja që përpiqemi të ndërtojmë përmes analizave që bën edhe programi i PISA, na duhet të përballojnë jo thjesht të sotmen që ecën më shpejt se sa frymëmarrja jonë, por të na ndihmojnë të përgatisim fëmijët jo vetëm për botën që njohim ne, por për atë që ne nuk e njohim dhe fëmijët na e paraprijnë me aftësitë e tyre.

Por, sa më shumë ndryshon bota rreth nesh, aq më të rëndësishme bëhen disa aftësi themelore: të lexuarit, të menduarit matematikor, arsyetimi shkencor, kurioziteti dhe aftësia për të mos u dorëzuar përballë një problemi. Pikërisht këtu qëndron rëndësia e PISA-s sepse na ndihmon të kuptojmë jo vetëm çfarë dinë nxënësit, por edhe si e përdorin dijen në situata reale, si arsyetojnë, si kërkojnë zgjidhje dhe sa të përgatitur janë për të përballuar sfidat që i presin jashtë mureve të shkollës që bëhen gjithnjë e më të holla e më transparente”, u shpreh ministrja.

Në fjalën e saj gjatë ceremonisë, ministrja Kumbaro theksoi rëndësinë e arsimimit cilësor në ndërtimin e aftëive për të shprehur idetë dhe gjetur zgjidhje përmes dialogut, referuar edhe ngjarjeve të fundit në kryeqytet.

“Edhe Tirana, si shumë kryeqytete europiane, po kalon ditë jo të lehta me tensione dhe përplasje në hapësirën publike, ku kufiri midis ndërgjegjes sociale dhe adrenalinës së turmës, është më i hollë se një fije floku. Prandaj na duhet të përdorim të gjitha mjetet, për të kuptuar se çfarë duhet të ndryshojmë në qasjen tonë, edhe në burokracinë tonë arsimore, që lëviz shumë më ngadalë se sa adrenalina te nxënësit. Ama një parim na bashkon të gjithëve.

Fëmijët dhe të rinjtë duhet të kenë hapësirën për të shprehur mendimet e tyre, për të bërë pyetje, për të kërkuar ndryshime dhe për të mos qenë dakord. Por siguria, mirëqenia dhe e drejta e tyre për të mësuar duhet të mbeten gjithmonë në qendër të përgjegjësisë sonë. E vërteta është diku në mes. Arsimi i mirë ndërton edhe aftësinë për të dëgjuar tjetrin, edhe për të respektuar mendimin ndryshe, edhe për të argumentuar dhe për të gjetur zgjidhje përmes dialogut. Këto janë aftësi që nuk maten të gjitha me një notë si në provim, por që janë thelbësore për jetën e përbashkët dhe për një shoqëri demokratike.

Bashkëpunimi mes shkollës, familjes, mësuesve, institucioneve dhe vetë të rinjve është po aq i rëndësishëm sa çdo reformë apo investim. Pikërisht këtu qëndron edhe vlera më e madhe e PISA-s: Na jep mundësinë të shohim përtej përshtypjeve, të analizojmë të dhënat dhe të kuptojmë se çfarë duhet të ndryshojmë”, ishte fjala e ministres.

Më tej ajo përmendi punën e bërë mbi modernizimin e kurrikulave, moduleve trajnuese për përdorimin e qëndrueshëm të teknologjisë dhe inteligjencës artificiale nga mësuesit dhe nxënësit, programin  “Pas Shkolle”, lëvizjen kombëtare për lexim 2.0, etj. si nisma që nxisin gjykimin kritik, mendimin kreativ dhe kuriozitetin për të mësuar më shumë.

Shqipëria shënoi përmirësim të ndjeshëm në rezultatet e testit ndërkombëtar PISA 2025 krahasuar me vitin 2022. Sipas të dhënave të OECD, në testin e matematikës Shqipëria është rritur me 65 pikë, në shkencë me 59 pikë dhe në lexim me 50 pikë.